Vaak is het zo dat het woord 'schilderkunst' onmiddellijk een gedachtenassociatie oproept met 'landschap'. Nochtans zijn er periodes geweest, soms tientallen jaren lang, dat het schilderen van natuur- of stadsgezichten niet bijzonder op prijs werd gesteld.

In 1952, naar aanleiding van het 350ste geboortejaar van Philippe de Champaigne, werd te Parijs en te Gent een retrospectieve gewijd aan het al te weinig bekende oeuvre van de meester, dat bij het publiek uiteenlopende meningen verwekte.

Men kan zich haast niet voorstellen dat iemand, die werkelijk van schilderkunst houdt, onverschillig aan Ensor zou kunnen voorbijgaan. Zijn begaafdheid is zo uitzonderlijk en zo groot, dat hij tot de kleine schaar van onvervangbaren wordt gerekend.

Toen een zekere Alfred Van de Walle een terracotta-kop in vrij gehavende toestand aan het voormalige Oudheidkundig Genootschap van Brugge ten geschenke gaf, kon hij nauwelijks vermoeden dat dit kunstwerk het eens tot het vedettestuk van het latere Gruuthusemuseum zou brengen.

Auguste Herbin maakt deel uit van de generatie die geboren werd in de wisselperiode tussen de 19de en 20ste eeuw, waarin dank zij de neo-impressionisten en figu­ren zoals Cézanne en Gauguin, enkele plastische waarden werden herzien.

'Steengroeve te Fontainebleau' is het werk van één der voor­naamste Franse landschapschilders uit de 19de eeuw. Rond 1820 dringt de Romantiek door met vertegenwoordigers als Géricault en Delacroix.

Het streven naar beweging in de kunst dateert niet van van­daag. Heinz Mack is een van de kunstenaars die daartoe op aanzienlijke wijze bijdraagt. In 1958 besloot hij af te zien van kleurengebruik en voortaan nog enkel met wit en zwart te schilderen. In 1959 toont hij grote lichtreliëfs in gegolfd aluminium, voorlopig nog roerloos, later draaiend. Zo ontstaan de 'lichtdynamo's'. 

Dit schilderij lijkt wel een stripverhaal. Het is samen­gesteld uit drie horizontale registers. Het hoofdthema is het laatste oordeel, voorgesteld in het bovenste register. De onderste twee registers bevat­ten zeven welgescheiden tafereeltjes, voorzien van een onder­schrift.

Het is opvallend dat er tussen de eerste werken van Van Severen en deze compositie 'Zwarte cirkel en vierkant' een nauw verband bestaat wat betreft een niet te definiëren aanwezig zijn van ruimtelijke rust. In dit schilderij is de beweging een beweging die de oneindigheid benadert.

Dit drieluikje houdt duidelijk verband met Tongerlo en zijn witheren. De letters ANTO, op de gesloten luiken aangebracht, zijn in verband te brengen met abt Antonius Tsgrooten. Hij bestuurde de abdij van 1504 tot 1530 en was een van haar grote bouwheren en maecenen.

De schilder van het werk 'De Legende van de H. Lucia' in de St.-Jakobskerk te Brugge kreeg de naam 'Meester van de Legende van de H. Lucia'. Het paneel '0.-L.-Vrouw met vrouwelijke heili­gen' kan met zekerheid aan deze meester worden toegeschreven. 

Het werk van Enrico Baj 'Tu quoqua Brute, fili mi' is een enorme collage, gemaakt uit tapijtstof waarop figuren gete­kend werden vervaardigd uit linten, medailles, onderdelen van mecano's enz ... De grote fries van het museum te Gent stelt een dreigende en gesticulerende soldateska voor. 

Dit werk van Barend van Orley behoort zowel naar vorm als naar inhoud tot de belangrijkste schilderijen uit de zestiende eeuw in de Nederlanden. Het is tevens een van de mooiste voorstellingen van de zeven lichamelijke werken van barmhartigheid die bekend zijn.

Bruegel heeft slechts één zijner prenten zelf uitgevoerd nl. de hier gecommentarieerde 'konijnenjacht'. Hij heeft te dier ge­legenheid niet de burijngraveerkunst gekozen, maar wel de ets, die hem toeliet met een stift - met een naald - door een dunne vernislaag heen zijn compositie tot op het koper te tekenen en daarna door een zuur te laten uitbijten.

De kunstmatige charme van het 'Portret van France' is heel typisch voor het werk en de figuur van Martial Raysse. Als je dit schilderij eenmaal als een Raysse vereenzelvigd hebt, bezit je een goede sleutel tot het hele oeuvre én tot de persoon van zijn maker. 

In 1963 werd tijdens de opgraving in het hoofdkoor van de 0.-L.-Vrouwekerk te Kortrijk een overwelfd bakstenen graf gevonden. Door een later aangebracht gat in het gemetselde tongewelf kon onmiddellijk vastgesteld worden dat de vier binnenwanden met figuratief schilderwerk versierd waren.

Algemeen wordt aanvaard dat Van Dyck hier Frans du Quesnoy uitbeeldde, een van de beroemdste beeldhouwers uit onze gewesten. Deze identificatie steunt op een prent van 1751, die naar het Brussels schilderij werd gemaakt en waar­onder de naam du Quesnoy vermeld staat. 

In de halfduistere kooromgang van de 0.-L.-V.-kathedraal, achter het hoogaltaar, ligt - eenzaam en droomschoon - een vrouwelijke gestalte met gevouwen handen : het beeld van lsabella van Bourbon.

Het tekenen heeft in Rubens' kunst een geweldige rol gespeeld. Rubens' tekeningen zijn, samen met de olieverfschetsen van de mees­ter, dat facet van zijn oeuvre, dat de hedendaagse toeschou­wer wellicht het meest aanspreekt, en wel omwille van de verbluffende virtuositeit waarmee vaak met een minimum aan technische middelen een maximum aan expressiviteit en di­rectheid werd bereikt. 

In 1946 richtten de filmproducers Albert Lewin en David L. Loew zich tot twaalf surrealistische schilders met het verzoek een werk te maken dat de bekoring van Sint Antonius zou voorstellen. Het schilderij moest figureren in hun film 'Bel Ami', naar een novelle van Guy de Maupassant. In het palmares kwam het hier besproken werk van Dali op de tweede plaats maar werd het naar voor geschoven. Men schreef  dat het de zoveelste uiting was van 'de meest overrompelende picturale verbeelding van onze tijd'.

Is dat schilderij een authentiek werk van de geniale Pieter Bruegel, de Oude ? We menen van niet. Laten we voorop pogen de schoonheid en de aantrekkelijkheid van dit schilderij te omschrijven, waardoor het, bij een eerste kijk, als typisch 'Bruegeliaans' aandoet. 

De H. Catharina van Alexandrië uit de parochiekerk van Kleine Brogel behoort tot de groep beelden die in het Maasland ontstonden. De meeste van deze beelden behoren tot de nog weinig bekende Maaslandse houtsculptuur.

Hier wordt een der vedettestukken besproken van de tentoonstelling die in de zomer van 1969 te Brugge plaats vond. Basiswerk van de Meester van de Ursula-legende, ontstaan vóór het beroemd Ursula-schrijn van Memling, introduceert het zowel de problemen van deze expositie van onbekende Vlaamse 'meesters met noodnamen' van de 15de en de 16de eeuw.