Raymond Duchamp-Villon, geboren te Damville (Eure) in 1876 en stierf in 1918 (42 j.). Tot zijn be­perkt oeuvre behoorde een der belangrijkste kubis­tische beeldhouwwerken : 'Het groot paard' (1914).

Dit schilderij uit het Koninklijk Museum voor Oude Kunst te Brussel stelt eigenlijk een 'Bewening van Christus' voor, thema dat nauw verwant is met de zogeheten 'Nood Gods' of 'Piëta'. Bij deze laatste voorstelling echter houdt Maria haar dode Zoon op de schoot, bij een 'Bewening' integendeel rust de Christus op een lijkwade en zijn de treurenden er om heen geschaard.

Het Poesjkin-museum te Moskou bezit een fraaie verzameling Franse impressionisten, 'fauves' en kubisten, met onder meer deze uitmuntende Van Gogh. Het onderwerp, Marine, was op het ogenblik van de eerste emotie - bij Van Gogh dekken emotie en expressie elkaar volkomen en onmiddellijk - niet dramatisch. De tekening, die aan het schilderij is voorafgegaan, ontstond twee jaar vóór de dood van de kunstenaar.

Het retabel van Lombeek is een van de merkwaardigste die bewaard bleven. Het behoort tot de Brabantse school en werd wellicht uitgevoerd in een Brussels atelier. Merktekens worden er niet op vermeld. Door vergelijking met andere Brabantse werken heeft graaf J. de Borchgrave d'Altena het retabel van Lombeek gedateerd omstreeks 1512-1516. 

Zonder gevaar voor overdrijving of àl te grove vereenvoudiging mag worden gezegd dat François-Joseph Navez ten tijde van het Hollands Bewind onze enige belangrijke schilder is geweest, onze enige neoclassicist ook, wiens werk in betekenis en kwaliteit het regionale niveau oversteeg.

Paul Bril is niet de enige landschapschilder uit onze gewesten geweest die in Italië een grote faam verwierf. De Italiaanse kunstkenners hadden doorgaans een grote waardering voor onze specialisten van het na­tuurtafereel, wegens het feit dat hun opvatting en be­handeling van het landschap minder conventioneel was dan die van de inheemse meesters. 

Voor dit defiguratief werk van Antoine Mortier stonden in de tijd van zijn ontstaan, zijn collega's afkerig en wist het gros der kunstkenners geen raad. Zulk feit doet zich in de kunstgeschiedenis periodisch voor, maar wanneer het zich voordoet, is steeds de grootste voorzichtigheid geboden in zake een te radicale veroordeling. 

Het 'Stilleven met kalfsbout', hoewel niet gesigneerd, kan op stijlkritische gronden, met quasi-zekerheid worden toegeschreven aan Georg Flegel, een ingetogen man, een dromerige natuur, die schier uitsluitend stillevenschilder is geweest en die in 1566 te Olmütz in Moravië werd geboren.

De parel uit de verzameling van wijlen de heer Emile Renders was 'De man van smarten' van de Keulse onbekende 'Meister Wilhelm', die men, naar zijn mooiste schilderij, de Veronica uit het Museum te München, de Meester van de Heilige Veronica heeft genoemd.

Het schilderij van Edgard Tytgat dat wij behandelen telt drie taferelen binnen één decor van strand en zee. Tytgat heeft dit werk geschilderd in 1950. Hij gaf het als titel 'De verovering van Troje'. De tragische lotgevallen van die stad zijn ons uit tal van bronnen bekend. 

Dit portret van Camille Huysmans kan als het ware be­schouwd worden als een type portret van de spreker­politicus. Meer nog dan in de andere portretten, waar het accent bijna uit­sluitend op het gezicht en zijn expressies gelegd wordt, benadrukt Opsomer hier de houding van de figuur, waardoor de betekenis van het portret onmid­dellijk duidelijk wordt.

Het ontstaan van 'Het laatste avondmaal', een van Bouts' meesterwerken, is nauw verbonden met bepaalde omstandigheden te Leuven. Wanneer Dirk Bouts zich omstreeks het midden van de XVe eeuw te Leuven kwam vestigen, trof hij er niet alleen de intellectuele bedrijvigheid van de pas opgerichte universiteit aan maar ook een artistieke werkzaamheid. 

Valerius de Saedeleer is uitsluitend een landschapschilder. Al zijn doeken gelijken op deze boomgaard. Zij zijn van een onthutsende eenvoud: een stuk hemel, een stuk land. De voorgrond is uitgewerkt tot het kleinste detail, de achtergrond suggereert een weidse uitgestrektheid.

Op gevaar af met de deur in huis te vallen, wens ik onmiddellijk te verklaren dat m.i. 'Het IJzertijdperk' behoort tot de allergaafste en allercompleetste meesterwerken van Paul Delvaux. Dit is, in zijn eenvoud en in zijn monumentaliteit een bijzonder schilderstuk, een lyrisch poëma, verrassend, klassiek en toch volkomen van onze tijd. 

Deze 'Piëta' van Albert Servaes is niet slechts een nieuw hoogtepunt in zijn œuvre, doch zelfs tot een van de zuiverste en indrukwekkendste scheppingen van religieuze kunst sinds de middeleeuwen uitgegroeid.

Wat betekent de titel 'Venetië II' ? Giacometti: 'Aangezien ik in het Franse paviljoen der Biennale te Venetië zou tentoonstellen hebben werden ze eenvoudig 'De vrouwen van Venetië' betiteld. 

Van de Madonna van Fouquet gaat een zachte, lichten­de straling uit, weldoende rust en innerlijke vrede, Moeder noch Kind, en geen der engelen gunnen elkaar wederzijds een blik, en geen oog is op het oog van de toeschouwer gericht. 

Om verschillende redenen is de graveerkunst in de zestiende eeuw van zeer groot belang : niet alleen vervulde zij de rol van de hedendaagse fotografie en mechanische reproduktieprocédés maar bovendien werd zij opgevat als onafhankelijke kunsttak. Een zeer goed voorbeeld daarvan is de hier voorgestelde ets van Pieter van der Borcht. 

Leon Spilliaert werd in Oostende geboren in 1881. Zijn prille jeugd valt samen met de bloei van Oostende als internationale badstad, en op het ogenblik dat hij als achttienjarige het penseel voor het eerst ter hand neemt, heeft die bloei zijn toppunt bereikt. 

Met het Portret van een Brugse familie door Jacob van Oost de Oude komen we terecht in Brugge's minder roemrijke 17e eeuw. Inderdaad, de eeuw van Rubens, zo glorierijk voor Antwerpen, is voor Brugge misschien wel de meest bloedloze tijd van zijn geschiedenis geweest. 

Het Antwerps Museum bezit vier paneeltjes van de Italiaan Simone Martini, meester van de Siënese school. Twee ervan stellen de Boodschap aan Onze-Lieve-Vrouw voor. Het derde en het vierde zijn toneeltjes uit de Passie des Heren: het ene toont 'De Lanssteek' - dat hier uitvoerig besproken wordt - het andere 'De Kruisafneming'. 

Het portret, een schepping van de Oudheid, is later weer verloren gegaan. De middeleeuwers waren zozeer op het godsdienstige afgestemd dat er voor het individuele nauwelijks plaats overbleef. Pas in de loop van de 14e eeuw duikt het portret weer op en gaat een grote bloei tegemoet.

Roel D'Haese wordt over het algemeen beschouwd als de belangrijkste Vlaamse beeldhouwer van zijn generatie. Hij beschikt over een krachtige verbeelding en weet die uit te drukken in sterkbewogen vormen. Zijn 'Saraceen', een bronzen sculptuur die hij maakte in 1958 is daarvan een karakteristiek voorbeeld.

Tot het rijk bezit van het Antwerps Museum behoort een klein schilderij dat door zijn uitzonderlijke kwaliteit en zijn subtiel koloriet alle aandacht verdient. Het is een werk van Lucas van Valckenborch die, afkomstig van Leuven, op 26 augustus 1560 in het Sint-Lucasgilde te Mechelen werd ingeschreven en er vier jaar later vrijmeester werd.