Het kunstwerk 'De Koperplaatdruk­ker' van Henri de Braekeleer is van onvervangbare waarde voor ons kunstpatrimonium. De grootheid ervan schuilt in zijn ontwapenende eenvoud. De Braekeleer is bij ons hoog vereerd, doch in het buitenland een haast volstrekt onbekende. Zijn erkenning als meester met universele betekenis moet onafwendbaar vroeger of later geschieden. 

Adriaan Isenbrandt werd te Brugge als een vooraanstaand kunstenaar beschouwd. Nochtans is ons geen enkel schilderij bekend dat met zekerheid aan hem kan worden toegeschreven. Om het oeuvre van de kunstenaar weer samen te stellen zijn wij aangewezen op veronderstellingen. Daartoe biedt de hier besproken Madonna der Zeven Smarten het uit­gangspunt.

Ongetwijfeld is Frans Masereel dé hedendaagse hout­snijder met zijn ontzagwekkend oeuvre. Het hier gekozen voorbeeld, 'Spleen', uit 1924, toont een mensenpaar dat in het hart van een ingebeelde, moderne en overweldi­gende grootstad de uitkomst van wat het samengebracht heeft beleeft, zonder te vermoeden wat het in de toekomst moest vrezen. 

Het is zonderling dat het gebod van de Joodse wet om elke eerstgeboren zoon aan God op te dragen, uit de geest van de moderne mens schijnt gewist: sedert bijna twee eeuwen spreekt men van 'Maria's purificatie' of '0.L. Vrouw-Lichtmis', wanneer men veeleer 'Jezus' opdracht in de tempel' zou moeten herdenken. De Vlaamse schilder Pie­ter Jozef Verbaghen is wellicht één van de allerlaatste kunstenaars die het thema nog behandeld hebben.

In de reeks 'Openbaar Kunstbezit in Vlaanderen' is dit de eerste gelegenheid tot kennismaking met de Afrikaanse kunst. Nu is de cultuurhistorische achtergrond van die kunst zo verschillend van degene waarmede wij in Europa zijn grootgebracht, dat het ons geboden lijkt vooraf enkele gegevens van meer algemene aard te verstrekken.

De datering van dit genretafereeltje 'De Dorpsdokter' kan geen bijzonder moeilijk probleem opleveren. De zorgvuldig uitgebalanceerde  compositie, de niet verborgen zin voor de weergave der stoffelijkheid en niet in het minst de grijsbruine tonaliteit zijn stijlkenmerken, die men aantreft in de werken die David Teniers de Jonge omstreeks 1645 uitvoerde.

Wanneer men de schilderkunst der Lage Landen in de 16de eeuw overschouwt, valt het op dat in het portret de inheemse, realistische traditie bestendigd wordt, waar in de toendertijd hoger aangeslagen godsdienstige, mythologische en historische genres navolging van de Italiaanse kunst overheerst. Van deze algemene vaststelling biedt het hier besproken Portret van een jonge man wel een bijzonder treffend voorbeeld. 

'De danspas' van Manzù stelt geen van de klassieke standen of bewegingen uit het ballet voor. Het is eerder een ruststand van een jong meisje, een ballerina, die achteruitleunend voor zich uitkijkt. Zij komt uit een voor ons onbekende choreografie en staat op een klein plateau, dat zij even glijdend met haar linkervoet aftast. 

Dit vrouwenportret van Hans Memling, deze Sibylla Sambetha, bezit de kracht om ook de moderne kijker aan te spreken. Wie het oeuvre van Hans Memling kent weet dat deze vrouw niet behoort bij zijn gedroomde en iet­wat stereotype figuren. Memling benadrukt het individuele wel, maar vergeet daarbij niet zijn eigen stijl en trant.

Rik Wouters is niet als schilder maar als beeldhouwer begonnen. Eerst leerde hij het houtsnijwerk en ging  daarop leren boetseren. Hij ging er spoedig verder om zonder academische leiding persoonlijk zijn stijl te veroveren als schilder. Men noemt dit werk 'De zittende vrouw'. Dit betekent dat alhoewel zijn vrouw poseerde het hem niet te doen was om in de eigenlijke zin van het woord haar portret te schilderen.

Het schilderij 'Dulle Griet' van Pieter Bruegel de Oude behoort niet tot zijn populairste werken. De centrale figuur van het schilderij - de onheilspellende, dulle Griet zelf - beantwoordt  aan de beschrijving van Van Mander, d.i. een toornige vrouw, die zo stoutmoedig is, dat zij durft te roven tot voor de poorten van de hel. Het schilderij zelf kende een mysterieus bestaan, o.a. in keizerlijk, nadien in koninklijk bezit.

Op het ogenblik dat Jan Van Eyck op de steigers- van het stadhuis arbeidde, stond in zijn atelier een groot eiken paneel klaargezet, kloek ingelijst, 1 meter 40 hoog, 1 meter 76 breed. Het zou het altaarstuk worden dat kanunnik van der Paele hem had besteld. Want de kanunnik wenste in een tafereel geportretteerd te wor­den. 

Bij het afbeelden van Maria had de romaanse kunst, daarin sterk afhankelijk van de Byzantijnse traditie, vooral oog gehad voor de majesteit van de tronende Moeder Gods. Heel anders echter zou de gotiek haar voorstellen. 

In de jaren 1957-1958 werden te Sint Lambrechts Woluwe, in de buurt van Brussel, omvangrijke graafwerken uitgevoerd. Het is in die omgeving dat Van Lint de stof heeft ge­vonden voor een reeks schilderijen waarvan de 'Coupe géologique', het 'geologisch profiel' van 1958 één der voornaamste is. 

In dit zeer kostbaar tapijt 'Jacob door Laban verwelkomd' komt de zin voor monumentaliteit en het ruimtegevoel van Barend van Orley naar voren. Hij wist een goede en evenwichtige compositie op te bouwen. Het tapijt is gevuld, doch niet overladen. De fijne tekening en de raakheid van de lijn valt op. 

Het monumentaal koorboek waartoe deze verluchte bladzijde behoort, is een antifonarium dat in de jaren 1540-1542 voor de benedictijner-abdij van Sint-Truiden uitgevoerd werd onder abt Joris Sarens. 

Het schilderij 'De Bokkewagen' van Frans Hals toont kinderen in een landschap. Het jongste onder hen, een meisje, zit in een wagentje getrokken door een bok. Het dier wordt bij de teugels geleid door een knaap die een zweepje in de hand houdt. Het schilderij spreekt de duidelijke taal van een oog­getuigenverslag. Bijbedoelingen vanwege de kunstenaar hoeft men hier niet te zoeken.

Met 'De Bewening' of 'Piëta' worden wij binnengeleid in een wereld van gedachten en gevoelens, waarover 500 jaar zijn heengegaan. 
Er is sinds de uitvoering van dit werk heel wat veran­derd in onze kijk op de kunst en op het leven. Ondanks dat feit is dit kleine paneeltje het bekijken overwaard. Het vraagt geen grote inspanning om tot de zin en de betekenis van het meesterwerk door te dringen. 

Het levensgrote Christusbeeld te Tongeren maakt een zeer diepe indruk. Door de strenge vereenvoudiging van de vormen, de scherp afgelijnde contouren, waarbij de uitdrukking van elk menselijk gevoelen is vermeden, wordt dit beeld een bovenaardse verschijning, een wezen uit een andere wereld. 

Het meest Italiaanse werk uit Rubens' eerste Ant­werpse tijd en tegelijk een van zijn meesterlijke schep­pingen is de Kruisafneming uit de kathedraal van Antwerpen. We hebben het uitsluitend over het cen­traal paneel dat uit 1611-1612 dagtekent, niet over de zijluiken, die een paar jaar later werden uitgevoerd en veeleer atelierwerk zijn. 

Sinds 1930 is in Engeland Henry Moore op de voorgrond getreden, die door de genialiteit en de stootkracht van zijn oeuvre tot de grootste onder de levende kunstenaars behoort. Op overtuigende wijze treft men de combinatie van archaïsche en vitale elementen, zo typisch voor de kunst van Henry Moore, aan in de bronzen groep 'Koning en Koningin'. 

Is Permeke een schilder van uitzonderlijk formaat, hij is niet minder groot als tekenaar. Zijn Bedelaar, uit 1931, is een van zijn aangrijpendste tekeningen, een die men nooit meer vergeet. Het is een tekening met een figuur op levensgrootte. Daardoor alleen is ze al indrukwekkend.

In het Stedelijk Museum te Brugge bevinden zich hoogst belangrijke schilderijen van de uitnemende Vlaamse meester Gerard David: twee vrij grote Gerechtigheidstaferelen en een triptiek, waarvan het middenpaneel de Doop van Christus voorstelt en waarvan de voltooiing om­streeks 1508 mag geplaatst worden. 

Lang heeft de kunstenaar een levenswerk nagestreefd, dat als het ware van zijn ganse streven een apotheose zou brengen in een 'Monument aan de arbeid'.