Etienne Elias is blijkbaar een gelukkig man. Zijn kunst is blij en speels en ademt een optimistische sfeer. Het was dan ook te verwachten dat hij weinig gecompli­ceerde schilderijen zou kiezen in Gent en Brussel. Hij gaat terug naar de minitieuze kunst van Van Eyck en de Vlaamse Primitieven, waarvoor hij een uitgesproken bewonde­ring heeft.  In zijn keuze verwijst hij tevens naar twee van zijn geestesgenoten, die samen met hem in de zestiger jaren de kelders van het kas­teel te Beervelde beschilderden: Raveel en Lucassen. Zijn voorliefde voor de Pop art spreekt uit zijn keuze van de Engel­sen Peter Phillips en Allen Jones.

'Architectuur' is een dubbelzinnig woord. De 'ware' architectuur die ons door de eeuwen heen beloofd werd, is nog steeds niet gerealiseerd. Ze werd de levenden en toekomstigen voorgespiegeld in bedwelmende bewoordingen, dat in elk geval, maar ook in visionaire verbeeldingsschetsen, intrigerende plattegronden en maquettes die het avontuurlijkste speelgoed overtreffen.

In de beschrijving van een paar schilderijen waarin kleur een belangrijke rol speelt wordt geprobeerd iets van de verschil­lende standpunten van kunstenaars over kleur naar voren te brengen. Wanneer een kunstenaar bepaalde kleuren gebruikt, heeft dit altijd een bedoeling. En dan is het van belang dat men inziet dat over kleur op een veel genuanceerder en preciesere wijze een standpunt kan worden ingenomen. 

Als typograaf is Jan van Toorn autodidact. Toch legt hij grote nadruk op vakmanschap bij de beoefening van zijn beroep. Dit vakmanschap is echter - hoewel het in het produkt duidelijk afleesbaar moet zijn - niet gebonden aan het gehoorzamen aan wetten en regels. Zijn werk immers getuigt juist van het doorbreken daarvan.

De keuze van tien kunstwerken die Dan Van Severen maakte voor deze serie is niet alleen interessant door de betekenis van deze werken zelf: zij vertelt ook veel over de persoonlijkheid van de kiezer. In feite kan men ze beschouwen als een soort zelfportret van Van Severen als schilder.

In dit katern wordt getracht een beeld te geven van de ontwikkeling van het monu­ment als gedenkteken in Nederland sinds de negentiende eeuw. Liepen de ontwikkeling van het (vrije) beeld en het monument in de negentiende eeuw nog parallel, in onze eeuw lopen de twee vaak op andere sporen: de beeld­houwkunst is van haar sokkel af en meest abstract, maar ten aanzien van het monu­ment bestaat nog veelal de conditionering: het moet op een sokkel, imponeren, er­gens bovenuit torenen en liefst iets of iemand voorstellen.

De belangstelling voor de 19e-eeuwse architectuur is van zeer recente datum. Ongeacht het bestaan van belangwekkende studies als die van Hitchcock (1958) en Collins (1965) had de architectuurkritiek tot voor kort voor deze periode slechts misprijzen over. 

Brugge is een stad die in een reproduktie is veranderd, - en daarom niet meer veranderen kan. Dat is het noodlot van alle monumenten, waarvan het verleden veel belangrijker is dan het heden. Het heden verandert daar in het verleden: heel wat nieuwe gebouwen worden nu, in Brugge, in een twintigste-eeuwse, enigszins aangepaste neogotische stijl gebouwd.

Het Joods Historisch Museum heeft steeds tot doel gehad een aanschouwelijk beeld te geven van het joodse religieuze leven en van de geschiedenis der joden in Nederland. Daartoe is een collectie bijeengebracht van joods-liturgische kunst, en is de verzameling van kunstvoorwerpen en documenten, die de geschiedenis der joden in Nederland illustreert, geleidelijk uitgebreid.

Een aflevering van Openbaar kunstbezit Vlaanderen die Wessel Couzijn zelf samenstelde met zijn keuze uit de verzameling van het Rijksmuseum Kroller-Muller te Otterlo. Couzijn hoort tot een generatie, die door de ervaringen een sterke drang tot vrij­heid bezit. Hij trekt zich weinig aan van de vele vernieuwingen in de moderne kunst - hoe­wel hij zich wel van alles op de hoogte stelt - maar gaat zijn eigen weg,

Een aflevering van Openbaar kunstbezit Vlaanderen die Roel D'Haese zelf samenstelde met zijn keuze uit de verzameling van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen. Dat hij voornamelijk schilderijen heb gekozen, komt in de eerste plaats omdat beeldhouwen zijn voornaamste bezigheid is. Vooral in Vlaanderen hebben wij niet veel beeldhouwers, maar des temeer schilders, vooral vroeger dan, en bovendien is het schilderij iets dat veel meer de verbeelding van de mens aanspreekt dan de sculptuur. De sculptuur is een soort van concurrentie met het geschapene.

Van Elk is geïnteresseerd in persoonlijke verbeelding; subtiliteiten in de vormgeving zijn slechts van belang voor zover ze de directe presentatie van de verbeelding betreffen. In zijn keuze van tien kunstwerken uit de verzameling van het Stedelijk Museum, Amsterdam, en in de manier waarop hij over die keuze praat, vinden we die interesse terug, op een discrete manier.

Een aflevering van Openbaar kunstbezit Vlaanderen die Roger Raveel zelf samenstelde met tien werken van zijn keuze uit de verzameling van het Museum voor Schone Kunsten in Gent.

Op het tijdstip dat de zogenaamde 'avant-garde' van het begin van de eeuw een soort traditie was geworden en ook het figuratieve veel uitputtingsverschijnselen begon te vertonen, was Gonzalez een optimistische en constructieve geest en wijst het œuvre van Schœnholtz op de verwording van idealen die in de dertiger jaren nog onaangetast waren.

Jorge Dubon is een der eersten onder de jongere kunstenaars van zijn land die de techniek van de 'taille-directe' de rug toekeert. Met grote belangstelling voor hedendaagse technieken en progressieve denkwijzen tracht hij ideeën of gevoelens te vertolken in moderne materialen.

Een belangrijk streven van de 'moderne' kunst is het zichtbaar maken van het onzichtbare. De kunstenaar gaat op zoek naar een optische of tastbare vormentaal die de geestelijke achtergronden van de uiterlijke verschijningswereld kan oproepen. 

Het werk 'Koning en Koningin' beeldt twee vrijwel levensgrote figuren uit: een mannelijke en een vrouwelijke. Beiden zitten op een bank wat naar rechts gedraaid - vanuit het standpunt van de toeschouwer - en beroeren elkaar niet.

Geen ander thema heeft Marino Marini, zowel naar inhoud als naar vorm, sterker geboeid dan paarden en ruiters. Naast portretten, naaktstudies en danseressen vormen zij de meest dynamische, machtige groep in het œuvre van deze kunstenaar. 

Tragische of dramatische gebeurtenissen, en meer in het bijzonder oorlogsfeiten, hebben te allen tijde aanleiding gegeven tot het maken van monumenten of gedenktekens. 

Ossip Zadkine en Oscar Jespers behoren tot dezelfde generatie en hebben uit de vernieuwing van het kubisme een frisse inspiratie geput. Beiden zijn, dankzij hun sterk persoonlijk temperament, tot een markante individuele ontplooiing gekomen.

Parallel met veranderingen en omwentelingen op wetenschappelijk technologisch en politiek gebied is in het begin van deze eeuw het kubisme ontstaan. In deze revolutionaire tijd vloog Blériot over het Kanaal, ontwikkelde Einstein de relativiteitstheorie, werd de wereldkaart door de oorlog gewijzigd.

Het komt vaker voor dat schilders tot beeldhouwen overgaan en dat zij in deze nieuwe discipline belangwekkende stukken tot stand brengen. De drang naar een meer directe weergave van hun gevoel voor plasticiteit ligt ongetwijfeld aan de basis van dit fenomeen. 

Maillol is de eerste twintigste-eeuwse beeldhouwer die zich verzette tegen het onvaste in het impressionisme en aan de plastiek in een drie dimensionale geslotenheid weer een monumentale rust gaf. Maillois weelderige vrouwenlichamen zijn vol en plastisch in de klassieke zin van het woord en van een vanzelfsprekende eenvoud.

Het Openluchtmuseum voor beeldhouwkunst Middelheim is in 1950 ontstaan als gevolg van een succesvolle eerste tentoonstelling van beelden in de open lucht. Was Middelheim daar niet erg vroeg mee?