Wie heeft niet ooit, net als de surrealist Salvador Dali, gefantaseerd dat hij van alles in de wolken zag? Zien is niet alleen de registratie met het oog, maar ook interpretatie met verstand en gevoel. Hoe vager en grilliger een vorm is, hoe meer onze fantasie moet doen.

De Belgische schilder Fernand Khnopff noemde zijn sfinx 'de kunst', of ook wel 'de liefkozing'. Het kunstwerk laat iets zien van de raadselachtige werkelijkheid, die achter en in de natuur schuilgaat - dat was de opvatting van een groep kunstenaars aan het eind van de vorige eeuw, de symbolisten.

Dit schilderij is een imposant werk afkomstig uit de Antwerpse kathedraal waar het eertijds fungeerde als middenpaneel van het drieluik dat het altaar van de Schermersgilde versierde. Virtuoos is Frans Floris' compositie bedacht. Met rationeel ordenende vindingrijkheid heeft hij een kluwen van lichamen gemaakt.

De uiterlijke elementen van deze Temptatie van Sint-Antonius zijn ontleend aan bronnen die veel ouder zijn dan Teniers' tijd. Bij de creatieve uitbeelding van de heiligenlegende doet Teniers beroep op de eigen fantasie, maar ook op di­verse elementen die eigen waren aan de volkscultuur en derhalve de toeschouwer rechtstreeks aanspraken.

Ook zonder de hulp van de spottende verzen zouden we in de 'Afbeelding van den nieuwen Paus' gemakkelijk de antipaapse intenties erkennen. Hier wordt immers de draak gestoken met de rekwisieten van de Roomse eredienst. 

Het gebeurt wel meer dat we de pointe van sommige oude illustraties, in weerwil van de verklarende tekst, niet onmiddellijk snappen. Illustratie en tekst kunnen immers desgevallend een beeldspraak of symbolen gebruiken die thans niet meer gangbaar zijn.

In de late middeleeuwen kende de devotie tot de H. Christophorus een ongemeen ruime verspreiding. Hij was een der populairste noodhelpers tot wie men zich blijkens het volksgeloof moest wenden tegen een onvoorziene dood. 

De diverse verklaringen van de betekenis van Bosch' œuvre blijken een moeilijke en niet lonende onderneming te zijn. De samenhang van zijn panelen en prenten met die van eigentijdse kunstenaars ontgaat ons voor een goed deel.

Onder de themata die in het begin der zestiende eeuw veelvuldig werden behandeld, behoort de 'Aanbidding der wijzen', mede omdat dit motief de schilders ruim de gelegenheid bood rijk uitgedoste personages ten tonele te voeren.

'Fantastische kunst' is een uitermate vaag begrip. In het volgende wordt geprobeerd dit vage begrip iets nauwkeuriger te omschrijven, om de uitgangspunten van de samenstellers van dit programma duidelijker te maken. 

J. H. Daniëls en B. Maters, milieuvormgevers in- en van stedelijke ruimtes, hebben voor het nieuwe stedelijke milieu van Lelystad een 'sfeer' voorstel gemaakt. Hun uitgangspunten voor dit globale plan zijn gebaseerd op de landschappelijke ligging van Lelystad namelijk in de polder tussen Veluwe en IJsselmeer.

De Mechelse kunstenaar Jean-Paul Laenen heeft in 1972 het ruimtelijk ontwerp gemaakt voor een kunstobject voor het nieuw Provinciaal Gouvernementsgebouw aan de Koningin Elisabethlei te Antwerpen.

Emmen is een van de zeldzame voorbeelden van goede na-oorlogse stedebouw in Nederland. Bij de verschillende uitbreidingen werd niet gebulldozerd; er is geprobeerd de aantrekkelijke gesteldheid van de terreinen uit te buiten. Er is geëxperimenteerd met nieuwe vormen. 

Ten gevolge van de industrievestiging in de Gentse kanaalzone groeide de bevolking van Zelzate in de eerste decennia van deze eeuw sterk aan. Om een oplossing te vinden voor het daardoor ontstane huisvestingsvraagstuk werd in 1920 een plaatselijke afdeling opgericht van een Nationale Maatschappij voor Goedkope Woningen.

Een straat is verschillende dingen. Zij is een doorgangsroute en toegangsweg, een vorm van georganiseerd wonen,  een recreatieterrein of zelfs een gebied voor politieke actie. 

leder definitief ontwerp voor nieuwbouw, herbouw of verbouwing moet onder andere door de welstandscommissie zijn goedgekeurd alvorens te kunnen worden uitgevoerd. Zowel de vormgeving van het gebouw opzich als in zijn relatie tot zijn omgeving. In de praktijk komt het neer op beoordeling van alleen dàt onderdeel dat vanaf de openbare weg te zien is: de voorgevel. 

De vrijheid van de burger om zijn omgeving naar eigen wensen in te richten, wordt op een aantal manieren beperkt. Op de ruimtelijke organisatie van zijn stad, zijn wijk, zijn straat, kan hij vrijwel geen directe invloed uitoefenen; die wordt geregeld door de overheid. 

In de talrijke populaire tijdschriften voor binnenhuisarchitectuur en inte­rieurverzorging, worden de lezer/kijker voorbeeldige eetkamers, salons, slaapkamers, keukens, balcons, terrassen en tuinen aangeboden door middel van de kleurenfotografie.

Onze omgeving wordt sinds de eeuwwisseling ge-, her-, verbouwd vol­gens bepaalde normen van hygiëne, gelijkheid en waarheid: hygiëne eerder dan comfort, democratische eenvormigheid eerder dan verande­ring en individualiteit, waarheid van materiaal eerder dan fantasie. 

Het schilderij van Lucassen is een artistieke verbeelding, op ironische wijze, van een tot cliché geworden idee van een' gezellig hoekje': lekker in de luie stoel, onder de schemerlamp, geflankeerd door de clivia en het schilderijtje van de Hollandse molen tussen het frisse groen. 

We kunnen onze woning leefbaar noemen wanneer we er prettig kunnen wonen. Wie beslist hierover?

Heeft het nog wel zin schilderijen en beelden te maken, die slechts tot een uiterst beperkt publiek doordringen, die zich lenen tot bezitsvorming en investering, die het prestige van een kleine groep dienen en toch geen ingrijpende maatschappelijke werking krijgen?

Men beschrijft het werk van Buren onnauwkeurig wanneer men beweert dat Buren alleen maar papier of doek met om beurten witte en gekleurde strepen exposeert. Men kan dit vrij banaal materiaal eigenlijk niet zien zonder de context waarin het verschijnt, juist zoals die context zelf wordt gemaakt door het materiaal dat men erin exposeert. 

'Our friendly bombs' is de naam van een manifestatie die Roland Van den Berghe in 1972 op touw zette te New York, in het Museum of Modern Art en in het Whitneymuseum maar ook op de straat, en waarbij hij de wandelaars actief betrok.