In het najaar van 2026 belicht M voor het eerst de artistieke uitwisseling tussen Italië en de Lage Landen in de 16e eeuw. Met topstukken uit internationale musea vertelt de expo het boeiende verhaal van wederzijdse beïnvloeding, virtuoos vakmanschap en vernieuwingsdrang.
Sculpturen, schilderijen, tekeningen en prenten tonen hoe kunstenaars uit de Lage Landen vanuit Italië hun stempel drukten op de vormentaal van de renaissance.
Wegbereiders in de Lage Landen
Aan hetbegin van de 16e eeuw introduceerden voortrekkers zoals Jan Gossaert, Pieter Coecke van Aelst en Cornelis Floris de Italiaanse renaissance in Vlaanderen. Stilaan lieten Vlaamse beeldhouwers de gotische stijl definitief achter zich. Zo maak je in de expo kennis met Jacques Dubroecq, de eerste echte renaissancebeeldhouwer van de Lage Landen. Na zijn Italiëreis ging de hofkunstenaar van Maria van Hongarije als eerste aan de slag met wat hij over de Alpen had gezien. Ook het werk van overgangsfiguren als Jacques Jonghelinck krijgt een prominente plek in de expo.
Fiamminghi over de Alpen
De renaissance baande zich een weg naar Vlaanderen, maar ook heel wat Vlamingen vonden hun weg naar Italië. Zo reisde Giambologna (Jean (de) Boulogne) over de Alpen om nooit meer terug te keren. Vanuit zijn atelier in Firenze bouwde hij aan een vernieuwend en invloedrijk oeuvre. Zijn atelier werd een magneet voor talent uit het Noorden zoals Pietro Francavilla, Johann Gregor van der Schardt en Adriaen De Vries. Omstreeks& 1575 waren Vlamingen met klinkende Italiaanse namen zoals Egidio Della Riviera, Nicolo Pippi en Coppe Fiammingo in Rome al even toonaangevend.
Door hun combinatie van technisch meesterschap en stilistische vernieuwing reikte de invloed van deze scultori fiamminghi over heel Europa; van de Scandinavische landen tot aan het Spaanse hof.
De tentoonstelling eindigt met de Brusselse beeldhouwersfamilie Duquesnoy, en de uit Utrecht afkomstige broers Robert en Andries De Nole. Hun werk toont hoe de Contrareformatie aan het einde van de 16e eeuw een nieuwe impuls gaf aan de religieuze beeldhouwkunst.
