Dit themanummer doet de erfenis van Rubens uit de doeken. Die begint natuurlijk bij Antoon Van Dyck, het voorbeeld van een geslaagde Rubensassimilatie, die zijn leermeester wil overtreffen. In Italië schildert Luca Giordano in 1660 een eerbetoon aan Rubens en refereert aan diens bijzondere prestaties op het gebied van de allegorische schilderkunst. De Spaanse kunstenaars, zeker in Madrid, zijn goed vertrouwd met het werk van Rubens. In de zeventiende eeuw laten Claudio Coello en Bartolomé Estaban Murillo zich inspireren.
Bij het begin van de achttiende eeuw komt in Frankrijk Jean-Antoine Watteau in de ban van Rubens' lyrische werken. Hij ontleent de picturaliteit van de Antwerpse meester en beslecht het vinnige dispuut tussen voor- en tegenstanders van Rubens dat al decennialang woedt aan de Parijse Académie in een Rubensrevival. Meer dan honderd jaar later zal Eugène Delacroix eveneens de werken van Rubens doorgronden, en dat doen ook Auguste Renoir, Paul Cézanne en Édouard Manet.
In Engeland komt de Rubens boost na 178i, wanneer Joshua Reynolds tijdens zijn Europareis het 'genie' Rubens ontdekt en zo het pad effent voor onder anderen John Constable en John Mallord William Turner. Ook in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland is Rubens' invloed zichtbaar in werken van bijvoorbeeld Hans Canon, Lovis Corinth en Arnold Böcklin.
Over de (overdreven) bewondering voor Rubens in ons land schrijft schilder Philippe de Champaigne in 1672: "Alle leerlingen in dat land wilden niets liever dan zijn stijl volgen en in hun eigen productie kopiëren." De adoratie voor Rubens blijft bestaan. Denk maar aan grootse feestelijkheden in 1815. wanneer de door de Fransen ontvreemde altaarstukken van Rubens terugkeren naar Antwerpen. En vandaag: zullen Luc Tuymans, Jan Fabre of Michaël Borremans ontkennen dat ze met open ogen naar Rubens hebben gekeken?
