![Peter Paul Rubens, Bacchanaal op Andros, [zd], olieverf op doek](/sites/default/files/styles/content_image_fixed_lg/public/2021-08/144.42%20Key%20136%20-%20Sweden%20Andrians.jpg?h=149798ff&itok=lYGZf54_)
Oskar Kokoschka, Loreley, 1941-2, olieverf op doek, 63,5 x 76,2 cm, Tate Modern, Londen
Terwijl het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen (KMSKA) al een tijdje dicht is omwille van renovatiewerken, blijft de collectie dichtbij en soms ver weg te bezichtigen. Bij BOZAR in Brussel vond de equipe van het KMSKA het ideale schouwtoneel voor de expo ‘Sensatie en sensualiteit. De erfenis van Rubens’.
Edouard Manet, Fishing, ca. 1862-63, olieverf op doek, 76,8 x 123,2 cm, The Metropolitan Museum of Art, New York
Op 29 december 1875 kon men in de statige zalen van de Koninklijke Musea in Brussel een zeventienjarig genie in de dop treffen. Het was zowaar Fernand Khnopff (1858-1921) die er naarstig kopieën naar het werk van Peter Paul Rubens (1577-1640) vervaardigde.
Rubens was een artiest die niet alleen zijn eigen stad domineerde, maar die ook een grote inspirator voor de hele Nederlanden, en ver daarbuiten was. Eminente kunstenaars realiseren een voor en een na. Hun daadkracht is zo uitgesproken, dat ze de koers van de kunst bepalen. En invloed eindigt niet abrupt na het overlijden. Na zijn dood in 1640 bleef Rubens incontournable. In Franse academische kringen woedde eind zeventiende eeuw zelfs een heus stilistisch debat (La querelle du coloris) met de overleden schilder in een hoofdrol. Het kamp van de rubenisten was doordrongen van het belang van kleur. Zij werden dan weer gecounterd door de poussinisten, of aanhangers van de classicist Nicolas Poussin (1594-1665), die het zwaartepunt van de kunst bij de tekenkunst legden.
Het zou al te simplistisch zijn om te geloven dat Rubens’ kunst voornamelijk uit dat ene fundament bestaat. Natuurlijk was hij een groot colorist maar zeker ook een begenadigd tekenaar, landschapsschilder en portrettist. Als gevolg daarvan vormen meerdere aspecten van zijn kunst potentiële inspiratiebronnen voor collega-kunstenaars. Engelsen verkozen zijn portretten en landschappen, terwijl Fransen een zwak hadden voor de bucolische, sensuele Rubens. Spanjaarden apprecieerden het religieuze werk en Duitsers hadden een zwak voor zijn uitbundigheid.
Het lijstje met namen die op de een of andere manier schatplichtig zijn aan Rubens is sensationeel. Wat zouden bijvoorbeeld Vélazquez, Rembrandt, Watteau, Reynolds, Fragonard, Turner, Constable, Delacroix, Daumier, Manet, Cézanne, Renoir, van Gogh, Picasso en Freud zonder zijn lichtend voorbeeld geweest zijn?
