Vlaams Dorp van Luc Tuymans - Beeld tussen ogen en hersenen

Vlaams Dorp is een schilderij van Luc Tuymans uit de collectie van de Vlaamse Gemeenschap. Het werk is in bruikleen gegeven aan het MuHKA in Antwerpen.

Vlaams Dorp is een werk van Luc Tuymans (Mortsel, º1958) dat hij schilderde in 1995 en datzelfde jaar voor het eerst toonde in de Zeno X Gallery in Antwerpen), in een reeks die Heimat heette. De tentoonstelling maakte veel ophef: Tuymans begon in die periode internationaal naam te maken en zijn cynische, maar doordachte en schilderkunstig uiterst sterke omgang met een aantal Vlaamse symbolen (andere werken waren ondermeer De Vlag, De IJzertoren en Vlaamse intellectueel, een mansportret dat schrikbaar veel op Ernest Claes leek) werd niet door iedereen in dank afgenomen.

Eigenlijk is het doek Our New Quarters uit 1986, in 1988 te zien in Ruimte Morguen Antwerpen, de eerste symbolische muilpeer die ik kreeg bij het zien van werk van Luc Tuymans.

Ik herinner me nog altijd hoe het onnadrukkelijke, vaag en vaal geschilderde maar tegelijk compacte en efficiënte beeld van de contouren van een concentratiekamp op mijn netvlies kwam zitten. Nog geen week later leerde ik de kunstenaar persoonlijk kennen, interviewde hem voor het dagblad De Morgen waar ik toen voor werkte (het allereerste interview dat Tuymans weggaf) en bleef zijn verdere werk van dichtbij volgen. 

Vlaams Dorp kwam zeven jaar later! Het werd geen flitsende muilpeer dit keer, maar een traag opkomend gevoel van onbehagen, dat ik ook vandaag nog mag ervaren, als ik op sommige donkere dagen om me heen kijk in dit land. De reeks Heimat kwam op een moment dat in Vlaanderen zich een tot dan ongekende vorm van zelfgenoegzaamheid begon te manifesteren, dat de donkere kanten van een extreem Vlaamsnationalisme meer en meer salonfähig werden, dat de kerktorenmentaliteit van vroegere decennia evolueerde naar een 'eigen volk eerst' -mentaliteit. De doeken uit de Heimat-reeks spraken niet direct, maar straalden een gevoel van deels gelatenheid, deels onderdrukte woede en verstikking uit, zo ervoer ik die tentoonstelling in Zeno X.