Transhistorische dialoog: Art nouveau versus art deco

Al even problematisch is een coherente tijdsafbakening. Voor art nouveau neemt men traditioneel 1893 als startdatum en de Eerste Wereldoorlog als einde, maar al in 1883 presenteerde Arthur Heygate Mackmurdo (1851-1942) zijn eetkamerstoel waarvan in de ruggensteun florale zweepslagmotieven verwerkt zijn die niet onderdoen voor die van Victor Horta (1861-1947). Art deco ontleent zijn naam aan de wervende Exposition internationale des arts décoratifs et industriels modernes, een propagandashow die in 1925 in Parijs plaatsvond, maar die al sinds 1911 voorbereid werd. Kunstenaars die naam hadden gemaakt met art nouveau waren nog present, maar ook heel wat staaltjes van radicaal modernisme vielen er te bewonderen.

Kunstenaars in één kamp indelen blijkt vaak een hachelijke onderneming want vele sleutelfiguren pasten hun werkwijze aan. Victor Horta en Henry van de Velde evolueerden van art nouveau naar art deco en zelfs een strijdvaardige modernist als Le Corbusier startte zijn carrière in de Jura met een soort eclectische art nouveau. Illustratief in deze optiek is het essay dat Olivier Cinqualbre aan Victor (1858-1943) en Jean Prouvé (1901-1984) wijdde. Vader Victor was een boegbeeld van de art nouveau in Nancy, en terwijl zijn zoon Jean aanvankelijk zijn sporen drukte, ontpopte hij zich tot bevlogen modernist. Ze waren allebei vertegenwoordigd op de Exposition internationale des arts décoratifs et industriels modernes in 1925.