Jheronimus Bosch, Visioenen van het Hiernamaals, ca. 1505-15, van links naar rechts:
De weg naar de hemel met Het aards paradijs en De tenhemelopneming van de gelukzaligen,
olieverf op paneel, elk van de twee panelen: 88,5 x 41,5 cm, De weg naar de hel met De val der
verdoemden en De rivier naar de hel, olieverf op paneel, elk van de twee panelen: 88 x 44 cm
MUSEO DI PALAZZO GRIMANI, VENETIË
De Nederlandse provincie Noord-Brabant komt aardig wat in het nieuws met grote cultuurevenementen. Na het Van Gogh-jaar is er nu ‘Bosch 500’. Jheronimus Bosch (ca. 1450-1516) leefde en werkte wel degelijk in ’s-Hertogenbosch, terwijl Van Gogh in het buitenland echt open bloeide.
Jheronimus Bosch, Passietaferelen, ca. 1490-95, olieverf op paneel, 63 x 43 cm
STAATLICHEN MUSEEN ZU BERLIN, GEMÄLDEGALERIE, BERLIJN
Het is niet het eerste Bosch-evenement in Noord-Brabant. Maar aan deze overzichtstentoonstelling in het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch gaan jaren opzoekingwerk vooraf. Dat werd uitgevoerd in het raam van het Bosch Research and Conservation Project, met de steun van de Getty Foundation en in samenwerking met de universiteit van Nijmegen en de stichting Jheronimus Bosch 500. Daarmee werd aangevangen in 2007. De Nederlandse specialisten van de middeleeuwen, Jos Koldeweij, Matthijs Ilsink en Charles de Mooij hebben alle bekende werken onderzocht met de nieuwste technieken. Hun bevindingen zijn gepubliceerd in een tweedelige monografie over Jheronimus Bosch, die bestaat uit een oeuvrecatalogus en technische studies.
Ter voorbereiding van de tentoonstelling zijn twaalf panelen gerestaureerd. Tientallen bruiklenen komen van vooraanstaande musea, onder andere De Hooiwagen van het Prado in Madrid, Het Narrenschip van het Louvre in Parijs, vier werken met Visioenen van het Hiernamaals van het Palazzo Grimani in Venetië, De dood en de vrek van de National Gallery in Washington, de Kruisdraging van het Kunsthistorisches Museum in Wenen en De aanbidding door de Koningen van het Metropolitan Museum in New York. Het is merkwaardig dat er geen enkel werk van Bosch in zijn geboortestad bewaard is. Hij schilderde daar nochtans de zijpanelen van een retabel in de Sint-Janskathedraal. Het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam heeft vier werken van Bosch in de collectie.
