Een stad en haar geschiedenis laten zich op verschillende manieren vertellen. Er zijn de grote verhalen: macht, veldslagen en politieke ontwikkelingen. Maar minstens even boeiend zijn de verhalen van alledag: de keuzes van mensen, hun werk, schooltijd en manier van leven. In het Taxandriamuseum, het museum van Turnhout en de Kempen, laten we sinds 2014 verschillende stemmen horen.
Campagnebeeld Kant Ontrafeld, ontwerp Bram Luyts
In elke kamer van het zestiende-eeuwse huis ontmoet je een personage. Zo vertelt een internaatstudente over het leven in een grensregio, legt een torenwachter uit waarom Turnhout nooit stadsmuren kreeg en blikt een hert terug op de voormalige jachtgebieden in de stad.
Op zolder krijgen dan weer de vele kantwerksters die tot in de twintigste eeuw actief waren een stem, want Turnhout is al sinds de vijftiende eeuw een textielstad. Vooral de kantnijverheid gaf de stad bekendheid tot ver buiten de regio. Toch weten vandaag nog maar weinig mensen dat Turnhout, net als Brussel, Brugge en Geraardsbergen, een echte kantstad was.
Toen drie jaar geleden het idee ontstond om de kantzolder te vernieuwen, bleek extra onderzoek nodig. De rijke collectie was onvoldoende gedocumenteerd en de verhalen van kantwerksters ontbraken. Kant is immers het verhaal van onzichtbare arbeid: vrouwen die werden opgeleid en hard werkten, maar die anoniem zijn geworden. Sofie Wilder zette om die leemte op te vullen een ambitieus onderzoek op: archiefwerk, registratie met de hulp van vrijwilligers en interviews met nazaten van kantwerksters.
Dankzij dit onderzoek kregen hoofdpersonages een gezicht. Zo werd het leven van Josephina Marsboom gereconstrueerd, die onder een foutieve naam verscheen in het boek Bobbins of Belgium (1920). Ook Fanny Diercxsens komt naar voren als een markante figuur: verzetsvrouw, verpleegster en zaakvoerster van een kantkantoor, die streed voor betere arbeidsomstandigheden. Contact met families leverde nieuwe verhalen, rondleidingen en aanvullingen op de collectie op. Dat en nog veel meer ontdek je in deze publicatie.
Het Taxandriamuseum wil een plek zijn waar verhalen gedeeld, aangevuld en herschreven worden. We wensen je veel leesplezier in deze bijzondere publicatie over kant in Turnhout.
