De glasraamproductie voor katholieke kerken in Vlaanderen kende na WOII een hoge vlucht. De oorlogsschade aan dit fragiele erfgoed moest worden hersteld. Maar hoe werden deze glasramen vormgeven? Zsuzsanna Böröcz trok op ontdekkingstocht.
Michel Martens, representatietekening glasraam (met voorstelling van graaf Lodewijk te paard), Onze-Lieve-Vrouwekerk (Gravenkapel), Kortrijk
Glasramen in kerken zijn een bijzonder soort erfgoed. Ze bestaan uit glas, wel of niet beschilderd, en lood of beton en zijn materieel tastbaar. Hun impact en essentie ontvouwen zich pas in het spel van licht in de liturgische ruimte, ongrijpbaar en steeds veranderlijk. Overdag kleuren ze het interieur, scheppen ze een sfeer die het alledaagse overstijgt. Wanneer de zon zakt, verdwijnen ze haast volledig. Glasramen zijn geen statische kunstwerken die altijd hetzelfde tonen, maar levende membranen die meebewegen met het moment van de dag en de intensiteit van het licht.
De glasraamproductie voor katholieke kerken in Vlaanderen kende na de Tweede Wereldoorlog een hoge vlucht. De oorlogsschade aan dit fragiele erfgoed moest worden hersteld. Vele historische gebouwen kregen nieuwe glasramen. Voor de nieuwbouwkerken ter vervanging van verwoeste gebouwen en in snelgroeiende, nieuwe woonwijken bleven glasramen nog altijd een essentieel element. De grote vraag was: hoe deze glasramen vormgeven?
De nood aan een vernieuwde religieuze kunst was al geformuleerd door de Liturgische Beweging in het begin van de eeuw. Die zoektocht, met meerdere stemmen in het debat, kreeg zijn beslag na de Tweede Wereldoorlog, in de open tijdsgeest van een nieuwe wereldorde, een vooruitgangsoptimisme en het Tweede Vaticaans Concilie.
