Het beeld - Geëvaporeerd geheugen

OKV2025.5

Koop in onze winkel

Hoofdredacteur Matthias Depoorter laat zich beroeren door het leven en de kunst. Dit keer kiest hij voor Bomen in de sneeuw van Léon Spilliaert (1881-1946) uit de collectie van Mu.ZEE.

Oostendenaar Spilliaert geniet vooral bekendheid met zijn duistere, monochrome zelfportretten, al is zijn oeuvre eigenlijk erg divers. Tijdens zijn latere levensjaren was hij gefascineerd door bomen en hun esthetische verschijning: de kronkelende lijnen van takken, de forse stammen of het fijnmazige bladerdak. Spilliaert zocht naar de spirituele kant van het leven, die vond hij tijdens rustgevende wandelingen in parken en bossen.

Léon Spilliaert, Bomen in de sneeuw, 1929, aquarel en gouache op papier, 77 x 56 cm, Mu.ZEE, Oostende, foto: Cedric Decroos (public domain)

Ik staar door het raam. De oude spar van de buren wordt mismeesterd. Men snoeit niet, maar helpt de boom vakkundig naar de verdommenis. Links van die fiere, rijzige spar staat een al even kloeke kerselaar. Daarin ontwaar ik warempel nog een manspersoon. Ook hij gaat een ongelijke strijd met de reus aan. Bij elke tak die naar beneden dondert, komt een groene wolk vrij: geëvaporeerde ouderdom. Het geheugen van de tuin stuift verweesd door de straat. Na de voormiddag is het aangezicht van onze tuin ingrijpend veranderd. Al is dat relatief, mijn vrouw merkt er bij thuiskomst niets van.

Van takkelingen tot reuzen, van loot tot het dak van de wereld, bomen zijn zowel veerkrachtig als weerloos. Overal waar ik heb gewoond, heb ik bomen geplant en op al die plaatsen zijn bij de buren bomen gesneuveld.

Bomen in de kunst is een nederig en eerder zeldzaam onderwerp. Meestal staan bomen in dienst van een ander verhaal of worden ze als anoniem paneel of sculptuur verwerkt in functie van andere boodschappen. Een boom is nochtans een verhaal op zich.

Dit artikel is beschikbaar voor abonnees

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar (leraren €55 en studenten €51) en je ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Reeds abonnee? Dan kan je hier inloggen.

Abonnement

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar (leraren €55 en studenten €51) en u ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Abonneren

Abonnement online

Lees alle artikels van OKV online en doorzoek de voorbije vijftig jaargangen voor slechts €31.

Abonneren

Abonnement + Museumpas

Wie een nieuwe Museumpas (€62) aanschaft samen met een OKV-abonnement (€59) betaalt slechts €117 i.p.v. €121voor combi museumpas en abonnement.

Abonneren

Proefabonnement

Proef eens van OKV.
Voor €32 krijg je drie nummers toegestuurd.

Abonneren

Matthias Depoorter

Matthias Depoorter (°1980) is schrijver, kunsthistoricus en vogelspotter. Hij schreef onder andere voor Knack. Van 2011 tot 2018 werkte hij voor de Vlaamse Kunstcollectie (VKC) en was hij verantwoordelijk voor de Summer Course for the Study of the Arts in Flanders. Van 2018 tot 2020 werkte hij bij het Museum voor Schone Kunsten in Gent als assistent-curator van de tentoonstelling ‘Van Eyck. Een optische revolutie’ (2020), als coördinator van het gelijknamige boek en als curator van de collectiepresentatie ‘Gaspar de Crayer en Gent. Onlosmakelijk verbonden’. Daarna was hij aan de slag als kunst- en erfgoedexpert bij Toerisme Vlaanderen. Sinds april 2023 is hij hoofdredacteur bij Openbaar Kunstbezit Vlaanderen.

Depoorter voert onderzoek naar de kunst uit de Nederlanden (vijf- en zestiende eeuw). Hij publiceerde de boeken ‘Vliegwerk. Vogels in de kunst’, ‘De Vlaamse meesters. Van Eyck tot Bruegel’, 'Van crabbelinge tot karton. Tekeningen van Bruegel tot Rubens' en bezoekersgidsen voor het Hospitaalmuseum en het Gruuthusemuseum in Brugge.

Foto Dirk De Cubber

Meer van deze auteur