Ommegangen, Blijde Intredes, kermissen: de Lage Landen kennen een rijke traditie aan publieke feesten. Sommige leven tot vandaag verder en zijn zelfs erkend door Unesco als immaterieel erfgoed. Schilderijen, grafiek en voorwerpen rond dit thema uit de zestiende en zeventiende eeuw staan nu voor het eerst centraal in een tentoonstelling in het Rijselse Palais des Beaux-Arts. Met de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België en het Musée du Louvre als wetenschappelijke- en bruikleenpartners, weet je dat je een origineel verhaal en een sprekende selectie kunstwerken mag verwachten.

Artistiek feestgedruis

Kermis met toneel en processie. Pieter Bruegel de Jonge, naar een werk van Pieter Bruegel de Oude. 

Het onderwerp roept liederlijke plattelandsfeesten op, zoals de boerenbruiloften die Pieter Bruegel de Oude (ca 1526/1530-1569) in ons collectieve geheugen grifte. Op dit soort taferelen heerst een uitgelaten vreugde, die in de marge altijd wel ergens ontspoort in overdaad of bandeloosheid. Het brengt ons meteen bij de sociologische functies van volksfeesten. Ze waren essentieel voor samenzijn, amusement en een gevoel van verbondenheid. Daarnaast boden ze een ventiel om spanningen kwijt te raken in onrustige tijden waarin oorlog of epidemieën nooit ver weg waren.

Het cliché van de ‘Boerenbruegel’ gaat terug op Karel van Manders levensbeschrijving van de kunstenaar. Hij vertelde hoe Bruegel met zijn vriend, de koopman Hans Franckert, eropuit trok om zich incognito te mengen in dorpsfeesten rond Antwerpen. En kijk: in Bruegels beroemde Het bruilofstmaal monstert een discreet en goed gekleed personage het feestgedruis vanuit de luwte. Zo’n toeschouwer of commentator duikt overigens wel vaker op in het werk van Bruegel en zijn tijdgenoten. Wat het waarheidsgehalte van deze anekdote is, is nauwelijks te achterhalen, maar ze ligt in de lijn van Bruegels artistieke praktijk om ‘naer het leven’ te werken. Anders gezegd: hij gebruikt echte waarneming om de essentie van zijn onderwerp te vatten.

Dit artikel is beschikbaar voor abonnees

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar  (leraren €55 en studenten €51) en je ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Reeds abonnee? Dan kan je hier inloggen.

Abonnement

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar  (leraren €55 en studenten €51) en u ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Abonnement online

Lees alle artikels van OKV online en doorzoek de voorbije vijftig jaargangen voor slechts €31.

Abonnement + Museumpas

Wie een nieuwe Museumpas (€62) aanschaft samen met een OKV-abonnement (€59) betaalt slechts €117 i.p.v. €121voor combi museumpas en abonnement.

Proefabonnement

Proef eens van OKV.
Voor €32 krijg je drie nummers toegestuurd.