OKV2001.3
Fernand Berckelaers (1901 -1999) koos voor Michel Seuphor als artiestennaam, een anagram van Orpheus. Hij manifesteerde zich in de loop der jaren als graficus, schilder, ontwerper, publicist, dichter, filosoof, criticus, vertaler ... Toen hij twintig was publiceerde hij al het revolutionaire tijdschrift 'Het Overzicht', een juweeltje op typografisch en kunsthistorisch vlak.
Omdat Vlaanderen te bekrompen en te provincialistisch was, vestigde hij zich in Parijs (1925) en raakte bevriend met belangrijke kunstenaars uit de internationale scène: Mondriaan, Delaunay, Larionov, Marinetti, Van Tongerloo, Van Doesburg e.a. Er volgde een welgevulde carrière. Naast teken-en schilderwerk publiceerde Seuphor het toneelstuk "L' éphémère est éternel". ln 1929 stichtte hij de artistieke groep 'Cercle et Carré'. Hij publiceerde "Un renouveau de la peinture en Belgique flamande".
In 1939 verscheen zijn autobiografische roman "Les évasions d'Olivier Trickmansholm". ln opdracht van Jean Paulhan vertaalde hij in 1943 de gedichten van Guido Gezelle in het Frans. Tot op hoge leeftijd scandeerde hij die zelfs nog uit z'n hoofd. Het encyclopedische standaardwerk "L'art abstrait, ses origines, ses premiers maîtres" verschijnt in 1948. Zes jaar later verschijnt zijn monumentale studie over het werk van Mondriaan.
Michel Seuphor
Zijn diepgaande en grondige kennis over de abstracte kunst krijgt een neerslag in twee boeken: "Dictionnaire de la peinture abstraite" (1957) en "La peinture abstraite, sa génèse, son expansion" (1962). In de laatste dertig jaar bleef hij schilderen en publiceren, studeerde Sanskriet en correspondeerde hij in het Latijn, Grieks en Hebreeuws. Het indrukwekkende archief en de uitgebreide bibliotheek van Michel Seuphor werden verleden jaar verworven door het Middelheimmuseum. Het belangrijkste onderdeel van dit archief bestaat uit Seuphors briefwisseling met bevriende kunstenaars, gallerijhouders, curatoren, conservatoren en uitgevers uit heel de wereld. Bij sommige belangrijke publicaties had Seuphor ook foto's verzameld: hij bezat ongeveer 10.000 van die originele foto's. Het archief van de tijdschriften "Het Overzicht" en "Cercle et Carré" werden nauwkeurig bijgehouden en wordt geschat op zo'n 20.000 brieven, vaak met de belangrijkste prominenten uit de kunstwereld. Ook boeken, brochures en overdrukken van z'n eigen werk behoren tot het archief. Plakboeken, kranten en tijdschriftknipsels van en over Seuphor vervolledigen het geheel.
Door deze belangrijke verwerving en omdat het in 2001 de honderdste verjaardag van Seuphors geboorte is, organiseert het Middelheimmuseum een dubbeltentoonstelling. Met de beelden uit de collectie van het openluchtmuseum wordt een parcours gemaakt waarbij verbanden worden gelegd naar werken van kunstenaars uit de kring van Seuphor (zie artikel in Publiek en Museum p.40). In het Hessenhuis worden kunstwerken getoond van vrienden van Seuphor. Een apart gedeelte met eigen werk van Seuphor zelf vormt het sluitstuk van deze uitzonderlijke tentoonstelling.