Leuven belicht dit jaar in verschillende tentoonstellingen, lezingen en concerten de oude band tussen de familie Arenberg, de stad en de universiteit. Een expo in de universiteitsbibliotheek zal de kastelen van de Arenbergs in hun context plaatsen. M - Museum Leuven toont de kostbare en/of charmante overblijfselen van de bewogen hertogelijke geschiedenis.
Uit de kunstcollectie van de Arenbergs: Peter Paul Rubens, Jonge vrouw met krullen, ca. 1618-1620, olieverf op paneel, 67 x 52,4 cm
Het wapenschild van de familie Arenberg bestaat uit drie gouden mispelbloemen op een rood veld. Een poëtisch beeld, verbonden met een oude legende. In de tiende eeuw zou de bisschop van Luik een zekere ridder Hartmann van Arburg (Arenberg) op veldtocht naar Hongarije hebben gezonden. Hartmann vocht er aan de zijde van koning Hendrik I de Vogelaar. In de slag bij de rivier de Unstrut (15 maart 933) werd Hartmann dodelijk verwond. Hij slaagde erin zich tot onder een mispelboom te slepen. Drie mispelbloemen vielen neer op zijn schild, dat rood zag van zijn eigen bloed. Toen koning Hendrik voorbijkwam, verleende hij de stervende Hartmann als familiewapen dit schild met drie mispelbloemen. Nog mooier is de these van een Franse onderzoeker, die de naam Arenberg terugvoert op een jonge edelvrouw uit een Frankisch geslacht. Zij heette Arenberga. Haar graf is in 1821 ontdekt in het Bourgondische stadje Briord. Arenberga overleed op 25 mei 501. Haar naam bleef met haar nazaten verbonden, tot we deze nazaten in de elfde eeuw zien optreden als burggraven van Keulen. De geest van Arenberga bleef vaardig over de familie, die haar naam op cruciale ogenblikken via de vrouwelijke lijn overerfde. Zo werd Margaretha van der Mark in de zestiende eeuw de stammoeder van de huidige Arenbergs.
Een gedocumenteerde familiegeschiedenis van 1.000 en misschien wel 1.500 jaar: het is een voorbeeld van de stabiliteit van Europa, gevestigd op het schrift. Enkel in Rome vinden we misschien nog oudere families, bijvoorbeeld die van het prinselijk geslacht Massimo, die hun oorsprong terugvoeren op de antiek-Romeinse gens Fabia. De legende over Hartmann van Arburg wijst in elk geval op een belangrijke bron van Arenbergs aanzien: het prinsbisdom Luik. De familie Arenberg verwierf haar grootste prestige in de zestiende eeuw, maar dat prestige kwam niet uit de lucht vallen. In Arenberg vloeien immers oudere familielijnen samen. Die van het sinds de middeleeuwen vooraanstaande geslacht Van der Mark, machtig in Luik, en die van het geslacht Croÿ, hoge Nederlandse adel uit het tijdperk van de Bourgondische hertogen.
