Meer nog dan de zomer is de lente het seizoen waar iedereen verlangend naar uitkijkt. Ingeduffeld tegen de gure winter, zich warmend aan een snorrende kachel of zoemende radiator, droomt men stilletjes van een frisgroene lente. Met het ontwaken van de natuur hervindt de mens alledaagse vreugde en vrolijkheid onder een pril zonnetje. Jong en oud voelt verliefde lentekriebels in de buik. Door de eeuwen heen zijn de natuurkalender en de  christelijke kalender innig vervlochten geraakt. De rooms-katholieke kerk heeft voorchristelijke tradities stevig verdrongen of handig verwerkt in religieuze feesten. Maar toch blijft de heidense meiboom zijn kop opsteken. En huppelt de wellustige haas fluks doorheen Pasen. Gaat u mee op een verkwikkende wandeling doorheen een Vlaamse lente?

Brepols & Dierckx Zoon (uitgever), Le cheval de la fée Printemps / Het paard der toovernimf Lente

Brepols & Dierckx Zoon (uitgever), Le cheval de la fée Printemps / Het paard der toovernimf Lente, ca. 1833-1870, kleurenlithografie, 381 x 301 mm
Rijksmuseum, Amsterdam

De winter komt aan zijn eind

Vooraleer de lente aan het tintelen gaat, neemt men uitbundig afscheid van Koning Winter. Niets zo toepasselijk als met grote vreugdevuren de kilte verbranden en de lichtende lente verwelkomen. De Tonnekensbrand in Geraardsbergen is wel het mooiste voorbeeld van het vlammende einde van de winter. Het feest, dat sinds 2010 door Unesco erkend is als universeel immaterieel erfgoed, zet eind februari de streek heel even in vuur en vlam. Op de top van de Oudenberg wordt de winter in de gedaante van een stropop in brand gestoken. In naburige gemeenten laaien kleinere vuren op. Het in oorsprong voorchristelijke vuurfeest wordt ingezet met een processie die eindigt op de heuvel. Als beloning krijgen de processiegangers een krakeling, een cirkelvormige mastel, toegeworpen. Dit ooit heidense ringvormige cultusbroodje herinnert aan de eeuwige cyclus van de seizoenen.

Sinds 1976 herleeft met de Borelle in Dranouter een gelijkaardig Keltisch vuurfeest. Borelle, Borelle, stik het vier in d’helle!

Het is al bij al niet zo merkwaardig dat de winter eind februari al wordt uitgezwaaid. Volgens de traditionele Ierse kalender staat de winterzonnewende van 20-21 december in het midden van de winter. Op 1 november, de dag van Samhain, vangt het koude seizoen aan. Drie maanden later, op 1 of 2 februari, zet met het Keltische vruchtbaarheidsfeest Imbolc de meteorologische lente in. Die vroege start in november sluimert nog zachtjes in het Sint-Maartensfeest van 11 november, dat voorheen het begin van de meteorologische winter vierde. Met Sint-Valentijnsdag op 14 februari, drie maanden verder, treedt een liefdevol ontluikende lente in.

Volgens wijze astronomen begint de lente op het noordelijk halfrond meestal op 20 maart. De lente vat aan op het moment dat de dagen langer duren, of lengen zoals een oudere generatie zegt.

Lengte, lente…

Dit artikel is beschikbaar voor abonnees

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar  (leraren €55 en studenten €51) en je ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Reeds abonnee? Dan kan je hier inloggen.

Abonnement

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar  (leraren €55 en studenten €51) en u ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Abonnement online

Lees alle artikels van OKV online en doorzoek de voorbije vijftig jaargangen voor slechts €31.

Abonnement + Museumpas

Wie een nieuwe Museumpas (€62) aanschaft samen met een OKV-abonnement (€59) betaalt slechts €117 i.p.v. €121voor combi museumpas en abonnement.

Proefabonnement

Proef eens van OKV.
Voor €32 krijg je drie nummers toegestuurd.