In 2018, bij de opening van het Snijders&Rockoxhuis, was er samengewerkt met Museum Vleeshuis | Klank van de Stad voor de herschepping van de muziekkamer van de Joodse Portugese familie Duarte, inclusief een klavecimbel van Andreas Ruckers (1579-1651/53) en een virginaal van Joannes Couchet (1615-1655).

In hun stadspaleis aan de Meir organiseerde de familie Duarte vanaf 1630 muzieksalons voor voorname gasten die er konden genieten van prachtige muziek, gebracht door vader Gaspar en zijn zes kinderen, gespeeld op Antwerpse klavecimbels en virginalen. Wie het voorrecht had zo een huisconcert bij te wonen, was diep onder de indruk. De handelaar Giuliano Calandrini verheugde zich op “het musiceren in het huis van de edele heer Duarte te Antwerpen, dat daarvan vol is, omdat ik dat slechts zo heb meegemaakt in Venetië in het gezelschap van Monteverdi.”

Hendrick Goltzius, De heilige Cecilia met engelen

Hendrick Goltzius, De heilige Cecilia met engelen, ca. 1591-1594, tekening op blauw papier
Haarlem, Teylers Museum, inv. N070

De gasten konden zich in het stadspaleis ook vergapen aan de bijzondere collectie schilderijen van Italiaanse en vooral Vlaamse meesters, van Titiaan en Tintoretto tot Quinten Massijs, Peter Paul Rubens en Antoon van Dyck. Die combinatie van muziekinstrumenten en schilderijen bij de Duartes bracht het Snijders&Rockoxhuis en Museum Vleeshuis op het idee voor een tentoonstelling met de beroemde Antwerpse klavecimbels en virginalen, omringd door zestiende- en zeventiende-eeuwse schilderijen waarop deze instrumenten zijn verbeeld. Klavier is een dubbelexpo die in de twee musea loop.

Unieke collectie instrumenten

Tussen 1560 en 1660 was Antwerpen de wereldhoofdstad van de klavecimbelbouw. Elk jaar verlieten honderden klavecimbels en virginalen de ateliers van de Scheldestad. Vooral Hans Ruckers (1533/55-1598), zijn zonen Joannes (1578-1642) en Andreas en zijn kleinzoon Joannes Couchet genoten grote faam voor hun instrumenten van uitzonderlijke kwaliteit. De familie Ruckers-Couchet was voor de instrumentenbouw wat Rubens was voor de schilderkunst en Plantin voor de boekdrukkunst. Er waren nog meer instrumentenbouwers die golden als kwaliteitslabel, zoals Marten Van der Biest, Joos Karest, Cornelis en Simon Hagaerts en Joris Britsen. Museum Vleeshuis bezit een van de belangrijkste collecties Antwerpse klavecimbels en virginalen ter wereld en die is te zien in Klavier.

Bijzonder zijn de beschilderde klavecimbeldeksels die de expo toont, onder andere van Maerten de Vos (1532-1603) en Frans Floris (1519/20-1570). Heel apart is De doortocht van Mozes en de kinderen van Israël door de Rode Zee, een paneel omstreeks 1620 geschilderd door Frans Francken II (1581-1642). Het komt uit de collectie van The Phoebus Foundation en is te zien in Het Vleeshuis. Uit onderzoek bij de restauratie kwam aan het licht dat uit het formaat van het paneel blijkt dat het dienst deed als deksel van een uitzonderlijk dubbelinstrument dat een klavecimbel met twee klavieren en een virginaal combineert.

Dit artikel is beschikbaar voor abonnees

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar  (leraren €55 en studenten €51) en je ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Reeds abonnee? Dan kan je hier inloggen.

Abonnement

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar  (leraren €55 en studenten €51) en u ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Abonnement online

Lees alle artikels van OKV online en doorzoek de voorbije vijftig jaargangen voor slechts €31.

Abonnement + Museumpas

Wie een nieuwe Museumpas (€62) aanschaft samen met een OKV-abonnement (€59) betaalt slechts €117 i.p.v. €121voor combi museumpas en abonnement.

Proefabonnement

Proef eens van OKV.
Voor €32 krijg je drie nummers toegestuurd.