Het Nationaal Scheepvaartmuseum gaat in 2009 op in het MAS (Museum aan de Stroom). Als afsluiter brengt het museum een eresaluut aan de meer dan twee miljoen landverhuizers die tussen 1873 en 1934 met rederij Red Star Line van Antwerpen naar Amerika voeren. 

Passagiers van de Red Star Line komen aan op Ellis lsland. Promotiewagen van Red Star Line.

Boven: Passagiers van de Red Star Line komen aan op Ellis lsland. Ellis Island Immigration Museum, New York

Onder: Promotiewagen van Red Star Line. Collectie Robert Vervoort, Vrienden van de Red Star Line
 

Come-On

Nogal wat foto's van de tentoonstelling Antwerpen = Amerika = Red Star Line blijven achter op je netvlies. Het verhaal over de rederij leest dan ook als één fotobijschrift. De foto van de passagiers op Ellis Island is misschien het meest representatief: bij elk van de gezichten voel je iets van de hoge verwachtingen. Een groot gedeelte keek in de eerste plaats uit naar de familieleden of vrienden die hen vanuit Amerika prepaid tickets hadden opgestuurd of hen met come-on letters hadden gelokt: "In Amerika is het gemakkelijker om geld te sparen, het voedsel is beter, er is geen militaire dienst, belastingen zijn lager, werkgever en werknemer zijn gelijk en de manier van leven is gemakkelijker en gezonder."

Na het vrijheidsbeeld, dat sommigen een euforie bezorgde die ze hun verdere leven niet meer zouden ervaren, was Ellis Island in de haven van New York het eerste wat ze van Amerika te zien kregen. Dat gold alvast voor de reizigers derde klasse, die er uitvoerige administratieve en medische controles moesten ondergaan, waaronder een erg pijnlijk oogonderzoek. 

De reis van de landverhuizers was natuurlijk al veel eerder begonnen en daarvan getuigen dan weer de foto's van Antwerpse logeerhuizen. Conservator van de collectie scheepvaart en industrieel erfgoed Rita Jalon geeft uitleg: "Sommige reizigers die in het Centraal Station toekwamen hadden er al een reis van twee weken opzitten, met hun hele hebben en houden, en met een ticket van Red Star Line op zak. Ze kwamen met veredelde goederentreinen zonder slaapplaatsen of sanitaire voorzieningen. Agenten stonden de reizigers op te wachten om ze te begeleiden naar dikwijls gore logeeradressen bij het station of de kaaien in het oude stadscentrum, of naar de Kammenstraat waar ze zich moesten aanmelden in de bureaus van Red Star Line. De reisagenten waren niet allemaal bonafide: bij het Provinciearchief zijn er brieven bewaard met klachten van mensen die een ticket gekocht hadden waar zogezegd ook een stuk grond in Canada aan vasthing. Eén zo'n gedupeerde man was zelfs helemaal te voet naar New York teruggekeerd en was daar opnieuw ingescheept om hier klacht te kunnen neerleggen." 

Dit artikel is beschikbaar voor abonnees

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar  (leraren €55 en studenten €51) en je ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Reeds abonnee? Dan kan je hier inloggen.

Abonnement

Een abonnement kost slechts €59 euro per jaar  (leraren €55 en studenten €51) en u ontvangt daarvoor 6 publicaties.

Abonnement online

Lees alle artikels van OKV online en doorzoek de voorbije vijftig jaargangen voor slechts €31.

Abonnement + Museumpas

Wie een nieuwe Museumpas (€62) aanschaft samen met een OKV-abonnement (€59) betaalt slechts €117 i.p.v. €121voor combi museumpas en abonnement.

Proefabonnement

Proef eens van OKV.
Voor €32 krijg je drie nummers toegestuurd.