OKV2011.3
Na het succes van de Van der Weyden tentoonstelling brengt M Leuven een Brabants schilder uit de tweede helft van de achttiende eeuw, Pieter-Jozef Verhaghen, vergeten maar lang niet oninteressant en ooit een beroemdheid.
Pieter-Jozef Verhaghen in M Leuven en Parkabdij
Artikel
Pieter-Jozef Verhaghen, De hemelvaart van Christus, 1800, olieverf op canvas, 322 X 394 cm
M Leuven, aankoop Pieter-Karel Quirini, 1874
© Fotostudio Leemans
Liever Leuven
Met deze tentoonstelling toont M echte belangstelling voor ons erfgoed, door een 'vergeten' kunstenaar ruimte te geven. Dat gebeurt helaas veel te weinig. Leuven is bovendien de geschikte plaats. De kunstenaar had er zijn atelier en in de nabije Parkabdij is een monumentale cyclus in situ bewaard gebleven.
Pieter-Jozef Verhaghen (Aarschot, 1728 - Leuven, 1811) was een zoon van de stadsontvanger van Aarschot. Hij kreeg zijn eerste artistieke vorming als decoratieschilder bij Jan-Baptist van den Kerckhoven in Leuven. Daarna had hij het geluk te kunnen studeren aan de academie van Antwerpen, waar zijn leermeester Balthasar Beschey (1708-1776) les gaf. Beschey zette de traditie van de monumentale (barokke) kunst verder. Naast Verhaghen, studeerden daar ook A.C. Lens en G. Herreyns. Dit trio werd beroemd in de tweede helft van de achttiende eeuw. De Antwerpse academie had toen een zeer goede naam (ook in Europa), omdat men er de Rubeniaanse erfenis in stand hield. Voor Verhaghen blijven Rubens en De Crayer lichtende voorbeelden.
De jonge kunstenaar moest zich in het begin van zijn loopbaan echter redden met opdrachten voor decoratief schilderwerk. Het ging dan om uithangborden, wapenschilden, diploma's en vlaggen en ook ontwerpen voor grote feestelijkheden in de stad Leuven. Verhaghen had in Antwerpen een loopbaan kunnen opbouwen, maar kwam wegens sentimentele redenen terug naar Leuven. Maar er was misschien wel meer.
Leuven had in die tijd een wat aparte maar interessante kunstmarkt voor een kunstenaar die zich toelegde op bestellingen van de talrijke religieuze instellingen: de universiteit, de kerk, de kloosterorden. Zo kwamen er heel wat opdrachten uit de universitaire colleges. Het College van Bergen bestelde al in 1754 bij de jonge schilder een reeks van 11 werken voor de Collegekapel. Daar is niets van overgebleven. Voor afgestudeerden schilderde hij ook wapenschilden waarop de behaalde titel, al dan niet voorzien van een wapenschild of portret, figureren. Dit charmante gebruik verdween met het Ancien Régime.
