Er was eens een lief meisje in Waregem dat steeds maar tekende. Het ene na het andere tekenblok vulde zich met figuren uit tekenfilms, stripverhalen en sprookjesboeken. Later volgden portretten, cartoons en zelfs olieverfschilderijen. Toen Flore Deman in de grote stad Gent ging studeren, spraken haar docenten lovend over haar tekenwerk. Na een masterclass illustratie wist zij het: “dit is iets voor mij, dit wil ik doen.” Nu slaagt Flore erin om hoog te scoren in internationale illustratiewedstrijden. Met gemak zet zij heikele thema’s als ADHD bij vrouwen op papier, springt zij vlot van vitrine naar textiel, van linosnede naar digitale illustratie. Hoe is het toch zover kunnen komen met Flore Deman?

Foto: Saskia Vanderstichele Flore Deman
Flore Deman, prentkaart Het licht voor het project van psychologe Liese Aerts over mentale gezondheid, 2020

Flore Deman, prentkaart Het licht voor het project van psychologe Liese Aerts over mentale gezondheid, 2020

Kneepjes en speculaasjes

Vanaf zesjarige leeftijd zit Flore Deman (°1992) op de Waregemse academie, waar zij niet alleen klassiek tekenen op papier onder de knie krijgt. Haar enthousiaste leraar Patrick Roelens, striptekenaar van K3, leert haar ook al snel de kneepjes van de digitale illustratie. De Adobeprogramma’s Illustrator, InDesign en Photoshop blijven haar bij. Ondanks deze tekendrift zien vader en moeder Deman dochterlief niet in een kunsthumaniora zitten. Dan maar de humane wetenschappen. Hier voelt Flore zich in haar sas, omringd door menslievende thema’s en projecten. Zij beseft al snel dat ze een zorgende natuur heeft. Toch staat ze op haar achttiende wat besluiteloos voor de keuze van een hogere studie. Het wordt de lerarenopleiding Plastische opvoeding en Project kunstvakken aan de Arteveldehogeschool in Gent.

Eens afgestudeerd in 2014 weet Flore echt wat ze wil. Lerares wordt ze niet, maar wel stafcoördinator aan de cultuurdienst van de stad Waregem. Cultuur brengen voor de mensen gaat haar goed af. Meteen lanceert zij zich als deeltijds zelfstandig illustrator. Stapje voor stapje bouwt zij aan een flink gevulde portfolio waarin Knack en De Morgen naast de speculaasjes van Lotus Bakeries staan. Ze evolueert van analoog tekenwerk naar een volledig digitale illustratie. Voor de collega’s in Waregem is het al snel duidelijk dat Flore haar zinnen heeft gezet op een volwaardige carrière als illustrator. In juni 2020 is het dan zover. Voortaan tekent ze voltijds als freelance illustrator.

Indien de redactie en het artikel het vragen, geven haar illustraties een welgemikte uppercut, weliswaar met een fluwelen handschoen.
Flore Deman, illustratie The Unwind, 2020 Twee maal in de prijzen, bij de iJungle Awards en de Brightness Illustration Awards

Twee maal in de prijzen, bij de iJungle Awards en de Brightness Illustration Awards

Internationale wedstrijden

Flore Deman werkt weloverwogen aan haar carrière, wikkend en wegend of een opdracht in haar visie en portfolio past. Zelfs bij de twee kinderboeken die zij in 2020 illustreert voor Uitgeverij Pelckmans is er een kortstondige aarzeling. Het ene boek gaat immers over een koala die door het schransen van vele eucalyptusblaadjes danig verstopt geraakt. Een kakverhaal dus, zoals het in de ondertitel staat. Past dit wel in een gedegen portfolio van een opklimmende illustrator? Ook bij het creëren van illustraties voor tijdschriften die al snel in de papiermand belanden, denkt zij verder dan het moment. Flore vindt zichzelf dan ook een serieus persoon. Met deze efemere illustraties maakt zij er zich nooit snel vanaf. Zij streeft naar een beeld dat bij blijft ondanks de beperkte levensduur. De intrinsieke kracht van dit werk (editorial illustration heet dat wereldwijd) wordt daarenboven gesmaakt in de internationale wedstrijden.

Flore Deman, illustratie Opgejaagd wwwild voor het feministische tijdschrift Charlie magazine, 2018

Flore Deman, illustratie Opgejaagd wwwild voor het feministische tijdschrift Charlie magazine, 2018

Sinds 2019 neemt ze deel aan enkele Amerikaanse wedstrijden voor illustrators. Een grondige voorbereiding, een degelijk dossier en sterk werk leiden in 2020 tot uitstekende resultaten. Merkwaardig is dat Deman een van de weinige Belgische illustrators is die deelneemt aan deze krachtmetingen met internationale weerklank. De World Illustration Awards kan men gerust beschouwen als de Oscars van de illustratie. Onder die eerste lieve aanblik schuilt dan ook een ambitieuze jongedame die weet wat ze wil. Binnen afzienbare tijd haalt zij gegarandeerd de cover van The New Yorker. Zoveel is zeker.

Inmiddels zijn de eerste buitenlandse opdrachten veroverd. Een verfijnd koffiemerk uit New York verkoopt zichzelf voortaan met haar illustraties. Momenteel tekent Flore voor een boek op een app van Londense makelij. Haar hooggeschatte deelnames aan internationale wedstrijden en voortdurende activiteit op Instagram zijn ontegenzeglijke wegbereiders voor buitenlandse opdrachten.

Eigen stijl vormgegeven

Flores grote droom is een eigen kinderboek dat zij schrijft en illustreert. In 2020 zet zij met het tekenwerk voor twee kinderboeken van Lynn Pinsart de eerste stap in de goede richting. Uitgeverij Pelckmans vraagt Deman voor het illustreren van twee manuscripten die er al twee jaren kant-en-klaar liggen. Van een gemeenschappelijke creatie is dus nog geen sprake. Toch slaagt Flore erin om tot een creatieve samenwerking te komen met de schrijfster. De spreekwoordelijke klik is in dit digitale tijdperk nog steeds een vereiste. Op haar vraag verandert Pinsart de papegaai in een kleurrijke toekan. De dialoog verloopt zo vlot dat beide dames nu samen aan een derde kinderboek werken, dat zich afspeelt in de wijde blauwe oceaan. Om te vermijden dat het blad na blad een egaal blauwe bedoening wordt, brengt de auteur wat variatie aan. Zo steken de zeedieren al eens hun kop boven water, of ontmoet het mariene hoofdpersonage een landdier. Zo kan Flore haar grafische verbeelding ten volle laten opwellen.

Zowel in deze jeugdboeken als in de illustraties voor tijdschriften, culturele evenementen en bedrijven werkt Flore al enkele jaren volledig digitaal. Zij vertrekt wel nog van de manuele potloodschets waarin zij de compositie en de lichtinval uitzoekt. De schetsen gaan naar de opdrachtgever die vervolgens kan bijsturen. Bij een groot bedrijf als Lotus Bakeries krijgt Flore een rijk gevulde mail met vele kanttekeningen. Voor een krant als De Morgen speelt ze korter op de bal: kort vooraf komen enkele algemene aanduidingen over het thema en de gewenste illustraties. Het artikel wordt nog geschreven. Eens het goedkeurend bericht binnen, tekent zij aan de hand van de potloodschets een nieuwe illustratie op haar geliefde iPad Pro. Zij scant niet langer haar schets in om deze vervolgens digitaal te bewerken. Dit digitaal illustreren heeft haar eigen stijl finaal vormgegeven. Haar voorliefde voor grote kleurvlakken en organische vormen kristalliseert zich wonderwel via de digitale tekenpen. Achtergronden en arceringen zijn er nooit geweest, maar nu zijn ook de donkere contourlijnen van het toneel verdwenen.

Flore Deman, textielcollectie The Household voor De Stoffenkamer te Gent, 2020

Flore Deman, textielcollectie The Household voor De Stoffenkamer te Gent, 2020

Aan het rijtje Vlaamse tijdschriften voegt zich begin 2021 dit eigenste Openbaar Kunstbezit in Vlaanderen. Flore heeft reeds ervaring met de erfgoedsector, maar hier krijgt zij carte blanche. Zo betrok ze het winterse thema in het vorige nummer op haar persoonlijke situatie. De winterse stilte en het isolement in tijden van Corona vloeien samen in een tekening die tot mijmeren uitnodigt. “Ik vind het erg fijn dat OKV me de kans geeft om me te laten inspireren door één van de stukken en daarbij een beeld te creëren. Ik denk dat het een unieke kans is.”

Rijk gelaagd

Flore heeft niet enkel haar eigen herkenbare stijl gevonden, deinend op internationale stromingen. Opdrachtgevers vinden haar steeds vaker voor haar geheel eigen aanpak en thematiek. Haar zorgzame en hypersensitieve natuur zweeft subtiel op de achtergrond van illustraties vol menselijke warmte. Een treffend voorbeeld zijn de twee prentkaarten die zij samen met psychotherapeute Liese Aerts in 2020 creëerde. De razende epidemie brengt vele kwetsbare mensen uit evenwicht. Een troostende prentkaart met een sobere illustratie steekt een hart onder de riem. Ook in haar recente illustraties over ADHD bij vrouwen slaagt Flore erin om haast onopgemerkt een diepere laag toe te voegen. De scène lijkt bedrieglijk simplistisch, maar is rijk gelaagd. Al even subtiel gaat zij aan de slag met textielontwerpen voor het Gentse bedrijf De Stoffenkamer. Naast een kindvriendelijke beestenboel tekent Flore ook een textiel waarin de inventieve communicatie in tijden van Corona met een glimlach wordt verbeeld. Zo staat een man vanop zijn balkon met de buurvrouw beneden te praten. Louter decoratief en pastelzacht gekleurd, maar vol rake observatie van de alledaagse omgang. Met dergelijke hartverwarmende illustraties wacht Flore een mooie toekomst.

Maar het is niet geknuffel alom. In se is Flore Deman een kritische feministe die ook gevat uit de hoek kan komen. Indien de redactie en het artikel het vragen, geven haar illustraties een welgemikte uppercut, weliswaar met een fluwelen handschoen. Maar toch, het komt hard aan. Boenk erop.

Website

In de OKV-jaargang 2021 tekent Flore Deman in elk nummer haar antwoord op onze vraag: laat je inspireren door één zin in het tijdschrift.

Download hier de pdf

20212 Flore Deman.pdf