Het beeld: antropoceen

Hoofdredacteur Matthias Depoorter laat zich beroeren door het leven en de kunst. Dit keer kiest hij voor Attend van de gelauwerde Britse beeldhouwer Antony Gormley (1950). In de expo Geestgrond, die op 23 mei opent, gaat hij de dialoog aan met de collectie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen.

Gormley staat bekend om sculpturen met menselijke gedaantes. In zijn werk onderzoekt hij hoe de mens zich verhoudt tot architectuur en landschap. Met minimale en krachtige vormen, en materialen zoals lood en ijzer, roept hij fundamentele vragen op over de plaats van de mens in verhouding tot de natuur en de wereld.

Antony Gormley, Attend, foto Stephen White & Co

Als een mens rechtstaat is van alle delen van zijn lichaam uitgerekend zijn hoofd het verst verwijderd van de grond. Doorheen de geschiedenis is de menselijke soort letterlijk, maar ook figuurlijk stap voor stap verder losgeslagen van de grond waarop hij gedijt, onthecht van de wereld en de natuur als een solipsistisch schepsel: de rechtopstaande mens, de mens met zijn fenomenale hersencapaciteit, de mens als god en meester. En ten slotte de mens als begin en einde(?) van zijn eigen geologisch tijdperk: het antropoceen.

In Antony Gormleys minimalistische, existentiële poëtica is de mens aanwezig in de ruimte, het roestige lichaam steunend op een betonnen vloer, maar wat is zijn plaats op aarde? Terwijl hij weegt op de bodem en het bestaan, laat Gormley hem ook fragmenteren, alsof hij in stukjes uiteenvalt, langzaam oplost, een geestachtige schim wordt.

Geestgrond - KMSKA

Matthias Depoorter

Matthias Depoorter (°1980) is schrijver, kunsthistoricus en vogelspotter. Hij schreef onder andere voor Knack. Van 2011 tot 2018 werkte hij voor de Vlaamse Kunstcollectie (VKC) en was hij verantwoordelijk voor de Summer Course for the Study of the Arts in Flanders. Van 2018 tot 2020 werkte hij bij het Museum voor Schone Kunsten in Gent als assistent-curator van de tentoonstelling ‘Van Eyck. Een optische revolutie’ (2020), als coördinator van het gelijknamige boek en als curator van de collectiepresentatie ‘Gaspar de Crayer en Gent. Onlosmakelijk verbonden’. Daarna was hij aan de slag als kunst- en erfgoedexpert bij Toerisme Vlaanderen. Sinds april 2023 is hij hoofdredacteur bij Openbaar Kunstbezit Vlaanderen.

Depoorter voert onderzoek naar de kunst uit de Nederlanden (vijf- en zestiende eeuw). Hij publiceerde de boeken ‘Vliegwerk. Vogels in de kunst’, ‘De Vlaamse meesters. Van Eyck tot Bruegel’, 'Van crabbelinge tot karton. Tekeningen van Bruegel tot Rubens' en bezoekersgidsen voor het Hospitaalmuseum en het Gruuthusemuseum in Brugge.

Foto Dirk De Cubber

Meer van deze auteur

Uit ons archief