Wie het domein van het Museum Dr. Guislain opwandelt, voelt hoe hij uit het rumoer van de stad stapt. Niet alleen de drukte maar ook je eigen muizenissen blijven achter de ingangspoort hangen. Dat heeft alles te maken met de architectuur van de site.
Het museum is ondergebracht in het oudste krankzinnigengesticht van België. In 1824 tekende Joseph Guislain (1797-1860) het plan voor een gesticht, in 1828 benoemde de stad Gent hem tot hoofdarts en zo werd hij de eerste officieel erkende psychiater in de Zuidelijke Nederlanden. Voor de bouw stelde Guislain verschillende voorwaarden: het gebouw moest buiten de stad staan in een rustige omgeving en het laat zich lezen vanuit een therapeutische bezorgdheid. ‘Groen brengt rust en maakt gezond’ en ‘té hoog voelt aan als ingesloten’. Dat werkt vandaag nog altijd.
In 1986 nam René Stockman het initiatief om het Museum Dr. Guislain op te richten. Het toonde op de zolderverdieping in chronologische volgorde de geschiedenis van de psychiatrie, maar pakte later ook uit met schitterende tentoonstellingen van outsiderkunst en thema’s die nauw aansloten bij het museum, zoals in 2001 Ontbrekende beelden met foto’s van onder anderen Anton Corbijn. Het Museum Dr. Guislain wil een aansporing zijn om het debat over ‘normaliteit’ levendig te houden. De voorbeeldige werking leidde tot de ontvangst van de eerste Museumprijs in 2006. Maar ook tot verschillende legaten, waaronder de belangrijke verzameling van de Nederlandse Stichting Collectie De Stadshof in 2002. Deze topcollectie outsiderskunst die meer dan zevenduizend stukken telt, kreeg sindsdien een vaste plaats in twee nieuwe zalen van de permanente opstelling van het museum.
