Licht als erfgoed
Glasramen in kerken zijn een bijzonder soort erfgoed. Ze bestaan uit glas, wel of niet beschilderd, en lood of beton en zijn materieel tastbaar. Hun impact en essentie ontvouwen zich pas in het spel van licht in de liturgische ruimte, ongrijpbaar en steeds veranderlijk. Overdag kleuren ze het interieur, scheppen ze een sfeer die het alledaagse overstijgt. Wanneer de zon zakt, verdwijnen ze haast volledig. Glasramen zijn geen statische kunstwerken die altijd hetzelfde tonen, maar levende membranen die meebewegen met het moment van de dag en de intensiteit van het licht. De glasraamproductie voor katholieke kerken in Vlaanderen kende na de Tweede Wereldoorlog een hoge vlucht. De oorlogsschade aan dit fragiele erfgoed moest worden hersteld. Vele historische gebouwen kregen nieuwe glasramen. Voor de nieuwbouwkerken ter vervanging van verwoeste gebouwen en in snelgroeiende, nieuwe woonwijken bleven glasramen nog altijd een essentieel element. De grote vraag was: hoe deze glasramen vormgeven?
Op deze vragen zoeken we een antwoord in deze longread. Na een inleidend gedeelte over de kerkglasramen in Vlaanderen na 1945, gaan we dieper in op enkele markante kerkgebouwen en hun glasramen. Dat zijn achtereenvolgens de Sint-Hubertuskerk in Berchem, het slotklooster Zonnelied in Oostende-Mariakerke, de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Kortrijk, de parochiekerk Sint-Bernadette in Mortsel en de Salvator Mundi in het Hamontse gehucht Lo.