OKV-archief integraal online – Een gesprek met Chris Andries

In 2020, toen de wereld op slot was maar de coronapandemie tijd gaf om even stil te staan, begon vrijwilliger Chris Andries aan een waanzinnig maar waardevol avontuur: meer dan zestig jaar aan tijdschriften online vormgeven, van kwalitatieve beelden voorzien en op een moderne manier ontsluiten. Nu is de eindstreep bereikt, na een rit die haar door de wondere wereld van auteursbiografiën, Photoshop en zelfs eigen artistieke creaties loodste. Iedereen die okv.be leest, is onbewust met Chris in aanraking gekomen. Dringend tijd dus om haar aan het woord te laten. 

We bezoeken Chris in Koksijde, de kuststad die haar een liefde voor modernistische architectuur bezorgde, en waar ze met haar man Paul een klein maar bijzonder museum uitbaat: het BoMu, een museum gewijd aan het Deense audiovisuele designmerk Bang & Olufsen. Fotograaf Amber kijkt alvast haar ogen uit, hier valt meer dan genoeg beeldmateriaal te verzamelen. Chris ontvangt ons in een zonovergoten woonkamer, waar tussen de vernuftige technologische creaties van haar man en haar eigen collages, ook haar workstation is opgesteld. Een bureau, een laptop, twee schermen, en stapels aan tijdschriften.

Drieënzestig jaar aan tijdschriften, dat betekent honderden mensen die in de pen kropen. Veel van die auteurs zijn overleden, of schrijven al jaren niet meer. In digitale tijden, waar iedereen makkelijk te vinden is, bleven vele OKV-auteurs anoniem. Daar heeft Chris verandering in gebracht. Van alle schrijvers is nu een biografie en waar mogelijk een foto opgenomen.

Dat vond ik leuk, het speurwerk naar auteurs uit het verleden. Ik heb er uiteindelijk 820 terug kunnen vinden. Als ik geen informatie of foto vond, contacteerde ik de auteur en als die al overleden was, de kinderen of kleinkinderen. Vaak vonden ze het fijn dat hun papa  want meestal waren het mannen - onder de aandacht werd gebracht. Ook had ik vaak contact met de auteur zelf, of met museumdirecteurs en curatoren. Meestal waren ze heel enthousiast, dat maakte het dankbaar werk.

Was het makkelijk om hen terug te vinden? 

Soms was dat niet vanzelfsprekend. Zo was er een artikel over architectuur van een zekere J. Winters. Maar wie is J. Winters? Daar heb ik jaren naar gezocht, van 2021 tot 2023, tot ik een architect vond die zo heette. Dus heb ik naar dat bureau gebeld en die man bleek de auteur te zijn, maar hij wilde er niet over praten. Het was zijn eindwerk geweest, de toenmalige hoofdredacteur had het artikel helpen schrijven en hij was er niet fier op. Erna is hij een andere richting uitgegaan en zelf architect geworden. Maar uiteindelijk was het toch een leuk gesprek, en heeft hij een biografie en foto gestuurd. Ik ben zo blij dat ik hem gevonden heb. 

Ik kan me voorstellen dat je niet alle 1689 artikels even interessant vond. Heb je een persoonlijke voorkeur? 

De architectuur van het interbellum. Het themanummer daarover ligt altijd op de salontafel. Er is een specifieke foto waar ik blij van word, een woning uit de jaren twintig. Ik geloof niet in vorige levens, maar als er zoiets was, dan heb ik in dat huis gewoond. Toen ik dat themanummer online vormgaf, heb ik dat beeld als openingsfoto gebruikt. Steeds als er artikels over moderne architectuur voorbijkwamen, of over het werk van bijvoorbeeld Jean Brusselmans, werd ik daar gelukkig van. 

Zeker met de komst van AI gaat een nieuwe wereld open.

Photoshop is in die zes jaar enorm geëvolueerd. Nu kan ik veel meer dan ik toen kon, zoals generatief opschalen. Zo had ik een oude foto van Het afscheid van Constant Permeke. Daarop zit een man naast het doodsbed van zijn vrouw. Het is de bedoeling dat de man in het donker zit, maar door de slechte kwaliteit zag je hem helemaal niet meer. Die foto heb ik helderder gekregen en minder korrelig. Maar ook dan moet je opletten dat je daar niet te ver in gaat. Net hetzelfde met foto’s uit de jaren zestig en zeventig, met straatbeelden, personen of musea. De kwaliteit moet omhoog, maar het moeten foto’s uit die tijd blijven. Het is nooit af. Als ik terugblader, zie ik altijd foto’s die ik te licht of te donker heb gemaakt. Zelfs de lichtinval hier in huis speelt een rol. Op een regenachtige dag heeft het een ander effect dan als de zon schijnt. 

Vaak heb je gewerkt met foto’s die nergens anders te vinden zijn, zelfs van musea die al lang niet meer bestaan. Dan heb jij de enige overgebleven digitale versie gemaakt. Dat is een schat aan informatie voor volgende generaties. 

Stiekem vind ik dit een beetje mijn levenswerk. Iets dat ik nalaat in de wereld. Ik heb tweeënveertig jaar als accountant gewerkt en nu dat voorbij is, blijft daar niets van over. Maar dit blijft. Mijn naam moet er daarvoor niet bij, maar ik ben trots dat ik dit heb gedaan. 

Mooi. Hoe was die ervaring?

De reacties waren zo positief dat ik het zelf niet geloofde. Volgend jaar worden mijn werken als alles goed gaat tentoongesteld in De Keunekapel in St. Idesbald. Het zijn allemaal beelden uit Koksijde, Oostduinkerke en Wulpen, op basis van eigen foto’s of foto’s uit een oud familiealbum. De oudste dateert uit 1957. Bijna zeventig jaar oud. Geen enkel beeld is zomaar gekozen. 

Zes jaar heb je je in kunst en erfgoed ondergedompeld. Heeft dat je manier van kijken veranderd?

De werken die ik nu maak, ging ik zes jaar geleden nooit kunnen maken. Door al die artikels ben ik me bewuster geworden van welke kunst ik graag zie en welke niet. Ik leerde vooral meer durven. Ik heb ook veel opgestoken over bijvoorbeeld schaduw en hoe die te bewerken. Het zijn allemaal details, maar als je al die details optelt, heb ik enorm veel geleerd. Daar word ik blij van. De mogelijkheden zijn oneindig. Alleen al de manier van inkaderen, daar kan je over blijven nadenken. Het is goed dat ik nog wat tijd heb voor de volgende tentoonstelling begint. Het is nog veraf, maar tegelijk moet ik er wel aan werken. Maar het is niet zo dat ik alles in een keer moet doen. Ik kan de ideeën laten opborrelen.