Nergens is de Vlaams-Nederlandse schilderkunst uit de vijftiende en de zestiende eeuw zo rijkelijk met topwerken vertegenwoordigd als in het Prado te Madrid. Nu heeft het museum ook De Kruisiging die Juan de Flandes tussen 1509 en 1519 schilderde aan de collectie toegevoegd.
In het Prado te Madrid krijgen boegbeelden als Hans Memling, Rogier Van der Weyden, Dirk Bouts en Quinten Metsys een ereplaats naast Jeroen Bosch (De Tuin der Lusten!) en Pieter Brueghel. Sinds vorig jaar is ook De Kruisiging - of De Kalvarie -, die Juan de Flandes tussen 1509 en 1519 voor het Retabel Mayor van de kathedraal van de Noord-Spaanse stad Palencia schilderde, aan de collectie toegevoegd. De voormalige privé-eigenaars hadden het indrukwekkend paneel al enkele malen uitgeleend voor grote tentoonstellingen, waardoor het sterk in marktwaarde was gestegen. Als de Spaanse staat het niet wilde aankopen voor twaalf miljoen euro zouden zij het in het buitenland laten veilen. Na drukke onderhandelingen tussen het Ministerie van Cultuur, de bestuursraad van het Prado en de belastingdienst schonk de Groep Ferrovial, een op de beurs genoteerd bouwconcern, in ruil voor een belastingvermindering van zeven miljoen euro, het kunstwerk aan het museum.
De Kruisiging hing aanvankelijk in het retabel van de kathedraal net boven het hoofdaltaar tussen iets kleinere panelen, die de kruisdraging en de graflegging voorstelden. Het werk is geschilderd in gelijkvloers perspectief in de stijl van de Italiaanse Renaissancekunstenaar Andrea Mantegna. De lichaamstaal van de personages is veelzeggend. Maria ziet er heel bleekjes en krachteloos uit. Ze lijkt zich maar met moeite recht te houden. Jezus' lievelingsapostel Johannes kijkt een andere richting uit. Twee vrome vrouwen nemen net als Maria Magdalena, die herkenbaar is aan het zalfpotje, een gebedshouding aan. Met de soldaat en de twee ruiters vormen ze een halve cirkel. Aan de voet van het kruis liggen Vanitas-symbolen zoals schedels, beenderen en juwelen. De figuur achter de Romeinse centurion zou de infant Don Juan kunnen zijn. Een geharnaste ridder houdt met zwaard en banier de wacht. Hij staat met de rug naar de toeschouwer. De lendendoek van de gekruisigde wappert boven de cavaleriesoldaat. De dik aangezette wolken voorspellen weinig goeds. Het contrast met de open lucht en het uitgestrekte landschap op de achtergrond verhogen de dramatische kracht.
