Oriëntalisme in Europa - Van Delacroix tot Kadinsky

Tijdens de negentiende eeuw leeft in de artistieke wereld de belangstelling voor het Oosten hoog op. Op het ogenblik dat sommige kunstenaars eenzame plekjes op de buiten opzoeken om er natuurimpressies te schilderen, vertrekken anderen - soms zijn het dezelfden - naar Egypte en het Midden-Oosten om er de vreemde architectuur, gebruiken en haremdames te schilderen.

In Frankrijk laat men die beweging graag samenvallen met de mislukte poging van Napoleon om Egypte te ontfutselen aan de Turken en de Engelsen. Opmerkelijk aan die onderneming was het grote gevolg voor wetenschappers en kunstenaars. Daaruit ontstond een mode, Egyptomanie, die nauw aansloot bij het heersende, keizerlijke neoclassicisme en die een eeuw lang veel succes zou kennen. Men geraakte in die rijd ook gefascineerd door het islamitisch verleden van een Westers land, Spanje en schilders en schrijvers trokken naar Granada en andere plaatsen in Andalusië. Daarbij Constantin Meunier en de jonge Theo Van Rysselberghe. Een uitstap naar het nog meer authentieke Marokko of Algerië (zoals Evenepoel deed) lag dan voor de hand.

Die belangstelling voor het Oosten was niet echt nieuw. Men vindt in de kunst van de zeventiende en achttiende eeuw al uitvoerig de weerslag van contacten met het Ottomaanse hof, toen nog centrum van een wereldrijk. In de Venetiaanse en Franse schilderkunst komen heel wat Turqueries voor, bijvoorbeeld bij Guardi die inspiratie zoekt in het werk van een lang vergeten Vlaams schilder uit Valenciennes, Jean-Baptiste van Mour. Deze schilderde in de genretraditie van de Nederlanden aan het hof in Istanboel vooral de ontvangsten en de feesten, voor een cliënteel van westerse diplomaten.