In 2017 verscheen op een Canadees bankbiljet een gestileerde uil met grote, indringende ogen. Het beeld was niet afkomstig van een nationale held of een beroemde staatsman, maar van een Inuitkunstenares uit het Canadese Noordpoolgebied. Kenojuak Ashevak (1927-2013) geldt vandaag als een van de belangrijkste kunstenaars uit de Canadese geschiedenis. Toch is haar naam in Europa nauwelijks bekend. Daar wil het Museum Kunst & Geschiedenis in Brussel verandering in brengen.
Shuvinai Ashoona, Handstand, 2010, steengravure en sjabloon, 86,5 x 62 cm, Carl Norac collectie
Met Inuit. Kunst uit het Canadese Hoge Noorden presenteert het museum bijna 250 kunstwerken uit Nunavut en Nunavik, twee uitgestrekte regio’s in het Arctische Canada. Het resultaat is een fascinerende kennismaking met een kunsttraditie die tegelijk eeuwenoud en verrassend modern is. Want wanneer we aan kunst uit het Hoge Noorden denken, komen vaak beelden van iglo’s, hondensleden en eindeloze sneeuwvlakten naar boven. Wie iets meer vertrouwd is met het genre, denkt misschien aan beeldhouwwerken in speksteen of ivoor. Maar veel minder bekend is dat ook de grafische kunst er uitzonderlijk populair is. Prenten, gravures en tekeningen vormen zelfs een van de meest succesvolle artistieke exportproducten van het Canadese noorden. De tentoonstelling zet die relatief onbekende kunstvorm centraal en volgt haar ontwikkeling gedurende de voorbije zeventig jaar.
De geschiedenis begint in 1957 in Cape Dorset, vandaag Kinngait genoemd. De Canadese kunstenaar en bestuurder James Houston (1921-2005) introduceerde er de prentkunst als een nieuwe bron van inkomsten voor Inuitgemeenschappen die geconfronteerd werden met ingrijpende maatschappelijke veranderingen. Papier, inkt en druktechnieken maakten oorspronkelijk geen deel uit van de Inuitcultuur, maar Inuitkunstenaars wisten die technieken algauw actief naar hun hand te zetten en er iets totaal nieuws mee te maken. Via lokale coöperaties ontstond een productieproces waarbij kunstenaars thuis ontwerpen creëerden, terwijl gespecialiseerde drukkers instonden voor de uiteindelijke afdrukken. Die samenwerking groeide uit tot een artistiek succesverhaal.
