David Claerbout schittert vanaf 27 juni in een solotentoonstelling in het Kasteel van Gaasbeek. Een ensemble van zijn video’s is er te zien in de historische kasteelzalen, waaronder voor het eerst zijn nieuwste werk, The Woodcarver and the Forest. Yves Joris sprak de kunstenaar in het Musée de l’Orangerie in Parijs.
Hoe stel je iemand als David Claerbout (1969) voor? Deze creatieve duizendpoot staat bekend als een van de invloedrijkste kunstenaars van zijn generatie. Zijn oeuvre beweegt zich op het snijvlak van film, fotografie en schilderkunst, waarbij de concepten tijd en waarneming centraal staan. Voor dit interview gingen we nader in op de verhouding tussen de lineaire tijd en het moment van betekenisvolle tijd (begrippen, of goden, uit de Griekse mythologie die respectievelijk Chronos en Kairos heten). Deze dualiteit vormt de ruggengraat van zijn artistieke praktijk, waarin hij via digitale technieken probeert voorbij de oppervlakkigheid van het beeld te kijken. Tijdens dit interview was Claerbout volop bezig met de voorbereidingen voor zijn solotentoonstelling in het Parijse Musée de l’Orangerie. Het gesprek werpt een intrigerende blik op zijn diepgaande relatie met tijd, technologie en kunstenaarschap.
In zijn beschouwingen op de opkomst van kunstmatige intelligentie binnen de kunstwereld benadrukt Claerbout dat technologie niet enkel een hulpmiddel is, maar een volwaardige partner in het creatieve proces. “Ik heb het geluk dat ik wat kennis heb van hersenwetenschappen en een beetje geschiedenis van AI-technologie heb gevolgd. Maar vooral dankzij mijn assistent ben ik op de hoogte gebleven van de laatste ontwikkelingen. Ik denk dat ik vrij snel begreep wat je er echt mee kunt doen. Het gaat vooral om de juiste houding tegenover zo’n enorm krachtige techniek, dat ‘monster van Frankenstein’. Je moet daar echt met de juiste benadering mee omgaan, want anders krijg je alleen maar verkeerde resultaten. Dus hou je maar vast, want er komt een tsunami aan van oppervlakkige AI-kunst.”
De kunstenaar schetst verder de invloed van sociale media, platformen die niet alleen werken ontsluiten voor een wereldwijd publiek, maar ook de manier waarop kunst wordt geconsumeerd herdefiniëren. Zal het ervoor zorgen dat we anders naar kunst gaan kijken? “Kijk naar de afgelopen twintig jaar: de kunstindustrie is veranderd. Er zijn steeds meer mensen die de aantrekkingskracht van de snelle winst begrijpen. Tegenwoordig bestaat 97 procent van de kunstwereld uit schilderkunst, en dat is geen tijdelijke trend, maar een permanente verschuiving. Content creators en schilderkunst domineren nu de markt, en uiteindelijk blijven er slechts een paar enkelingen over die buiten dat systeem ageren.”
