Vijftig jaar na de erkenning van de islamitische eredienst zijn er mooie sporen nagelaten in erfgoedland. Toch blijft islamitisch erfgoed vaak onbekend, en dus onbemind. Daar probeert een project als Hilal, binnen KADOC (Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving van de KU Leuven), verandering in te brengen.
De langste iftartafel, Borgerhout, 2024.
Afgelopen maand hielden de moslimgelovigen opnieuw de ramadan, tijdens de negende maand van de islamitische maankalender. Na zonsondergang wordt het vasten onderbroken door een iftar, een traditionele maaltijd met soep, dadels, rijstschotels, koffie en thee. Veel Vlamingen zijn ondertussen vertrouwd met het gebruik, ook al omdat moskeegemeenschappen de afgelopen jaren inspanningen leverden om met publieke iftarmaaltijden, die ook openstaan voor niet-moslims, naar buiten te treden. Zo haalde vzw Empact in Borgerhout vorig jaar nog het nieuws met een iftartafel van twee kilometer lang, een nieuw wereldrecord.
“We organiseren de iftars om niet alleen de gelovigen, maar alle gemeenschappen in onze samenleving met elkaar te verbinden”, zegt Mohamed Abd El Motleb van de Vereniging van Gentse Moskeeën. Iftars zijn wellicht het bekendste voorbeeld van immaterieel islamitisch erfgoed in onze contreien, en het is niet geheel toevallig dat het gaat om een culinaire traditie. “Vanuit de erfgoedsector worden al langer inspanningen geleverd om culinaire tradities te capteren”, zegt Sarah El Moussaoui, een arabiste en islamologe die binnen KADOC werkt aan Hilal, een project rond islamitisch erfgoed in Vlaanderen en Brussel. “Liefde gaat soms door de maag, en via evenementen rond en met eten kan vaak een breder verhaal worden verteld.” De iftar staat sinds 2023 op de lijst van immaterieel erfgoed van de Unesco, want die versterkt niet alleen familie- en gemeenschapsbanden, maar bevordert ook algemene waarden als liefdadigheid, solidariteit en sociaal contact door de gezamenlijke maaltijden.
