“Gelukkig de schoot die U heeft gedragen, en de borsten waaraan U hebt gezogen.”, riep een vrouw in de menigte naar Jezus. Dit vers uit het Lucasevangelie is ook wel eens gelezen als een bewijs van Jezus’ fysieke schoonheid. Gelukkig de moeder die zo’n indrukwekkende zoon heeft voortgebracht, zal de onbekende vrouw hebben gedacht.
Anoniem, Veronica toont de zweetdoek aan twee vrouwen, ca. 1475, eikenhout, Museum Catharijneconvent, Utrecht, inv. nr. ABM bh580
Hoe zag Jezus eruit? Hoe zagen zijn tijdgenoten hem, de eerste christenen? En wij? Welk beeld hebben wij van die mysterieuze figuur, Christus? Museum Parcum onderzoekt deze vraag met de tentoonstelling In beeld geboren. Het opzet is groots. Er zijn kunstvoorwerpen te zien uit alle eeuwen van het Christendom, vanaf het bescheiden begin als vervolgde sekte in het Romeinse Rijk, via de baanbrekende concilies van Nicea (325) en Constantinopel (381), over de genadeloze beeldenstrijd in Byzantium, en de voorstelling van de Madonna in Oost- en West-Europa. Maar ook de afbeelding van Christus zoals die gebaseerd was op de ‘niet door mensenhanden gemaakte afdrukken’: het mandylion van Edessa, de zweetdoek van Veronica, de lijkwade van Turijn, en andere kostbare bronnen als de Lentulusbrief en de overlevering over Sint-Lucas die de Madonna schilderde.
In Europese kerken en musea zijn voorstellingen van Christus, Maria en de heiligen alomtegenwoordig. Parcum biedt een helder overzicht van de vele stadia in de ontwikkeling van deze vertrouwde beeldcultuur. Het proces verliep niet bepaald rechtlijnig. Nadat de Byzantijnse beeldenstrijd door keizerin Theodora in 843 in het voordeel van de beeldvereerders was beslecht, stak de afkeer voor religieuze beelden in het westen ruim zevenhonderd jaar later opnieuw de kop op en leidde tot de Reformatie met haar gewitte kerkinterieurs. De andere grote monotheïstische godsdiensten, jodendom en islam, verwerpen, zoals bekend, van oudsher eveneens het gebruik van religieuze afbeeldingen als afgoderij. In Parcum lichten een joodse en een islamitische expert hun standpunten toe in twee video’s.
