OKV2022.2
Vier circusbanieren, façadedoeken van Vlaamse makelij uit het begin van de twintigste eeuw, zijn bewaard in de collectie van The John & Mable Ringling Museum of Art in Sarasota, Florida. Ze zijn uniek in hun soort: geen andere circusbanieren zijn zo goed bewaard. Zeven jaar lang investeerde het Ringling Museum in hun restauratie en binnenkort zijn er twee voor het eerst opnieuw te zien in ons land. De maker, Frans De Vos, blijkt zowel kunstenaar als circusdirecteur te zijn geweest.
Frans De Vos (1880-1936) werd geboren in Gent. Zijn vader Charles was aanvankelijk huisschilder, maar ruilde dit beroep tussen 1882 en 1890 geleidelijk in om, samen met zijn oudste zoon Jan, een reizend theater te beginnen. Op dorpskermissen bracht de hele familie een mengeling van theater, variété en circus. Frans De Vos groeide in dit milieu op. Na het overlijden van vader Charles, zetten zijn kinderen het ‘foortheater’ verder, dat rond de eeuwwisseling zou uitgroeien tot een volwaardig circus. Rond diezelfde periode nam Frans De Vos het directeurschap op zich. Er bestaan archieven en affiches met melding van ‘Cirque F. De Vos’. Hij had bovendien zelf nummers als acrobaat en dresseerde paarden. Tussen 1901 en 1906 leidde hij het bescheiden familiecircus. Daarna stopte het, maar meerdere familieleden bleven nog een kermis- of circusbestaan leiden.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog vluchtte De Vos, samen met zijn dochter Jeanne, naar Nederland. Hij verbleef eerst in Tilburg en in Sint-Jansteen, waarna hij in het dorpje Graauw terechtkwam. Daar heeft hij een blijvende reputatie dankzij zijn muurschilderingen in de kerk, waar hij tussen 1916 en 1918 aan werkte. De kerk is inmiddels ontwijd en kent een onzekere toekomst. De schilderingen zijn aan restauratie toe, maar het is nog maar de vraag of ze bewaard zullen worden.