Het ontstaan van de Gruuthusecollectie - In 1865 kwamen in Brugge ‘eenige kunstminnaren’ bijeen

Jan Vandamme, Draagteken van een suppoost van het Gruuthusemuseum, 1914, Collectie Gruuthusemuseum  ©Dominique Provost

Het Gruuthusemuseum in Brugge is op dit ogenblik gesloten voor restauratiewerken. Het stadspaleis van Lodewijk van Gruuthuse is een bouwwerf. Een selectie van de vroegste collectiestukken is momenteel te zien in het Gezellemuseum in de tentoonstelling Passé Composé. . Het ontstaan van de Gruuthusecollectie. Ze laat kennismaken met de oprichters van het museum en hun drijfveren.

Aanleiding voor de tentoonstelling is een verjaardag. In 2015 is het 150 jaar geleden dat in Brugge de Société Archéologique de Bruges (of: het Oudheidkundig Genootschap van Brugge) werd opgericht. Op 23 maart 1865 zetten twaalf heren hun handtekening onder de statuten van de nieuwe vereniging. Hun streven: oudheidkundige en kunstvoorwerpen opsporen en verzamelen en deze bewaren in een openbaar museum. De heren zetten er vaart achter. Op 6 mei 1866 opent het museum de deuren in de thesaurie van het Belfort. Kort voor de Eerste Wereldoorlog verhuist de inmiddels flink aangegroeide collectie naar het door de stad aangekochte Gruuthusepaleis. In 1955 draagt de vereniging haar collectie officieel over aan de stad. De oprichting van een dergelijke vereniging is geen unicum in het negentiende-eeuwse België. Vooral in de tweede helft van die eeuw worden in heel wat steden en gemeenten oudheidkundige kringen opgericht. Dat voltrekt zich tegen een achtergrond van het zoeken naar een eigen identiteit en het voeden van de trots voor eigen stad en land (België is nog jong in die dagen). De leden wilden het verleden op een systematische manier bestuderen aan de hand van de oudheden (materiële resten van het verleden) die ze verzamelden.