De naam van Ferdinand Schirren klinkt minder vertrouwd in de oren dan die van Rik Wouters of James Ensor, om maar twee uitmuntende coloristen te noemen. In zijn tijd was ‘le bleu Schirren’ nochtans een begrip. Herontdek een magisch kunstenaar op een compacte tentoonstelling in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België te Brussel.
Dat Ferdinand Schirren (1872-1944) te Antwerpen geboren wordt is louter toeval. Zijn ouders zijn Russische Joden afkomstig uit Riga. Ze komen ons land binnen via de Scheldestad en vestigen zich enkele jaren na Ferdinands geboorte te Brussel. Daar zal zijn carrière zich grotendeels afspelen.
Of je het wil of niet, bij het zien van een werk van Schirren dringt zich de vergelijking met Rik Wouters op. Datzelfde licht, de vinnige en toch sensibele penseelvoering, het onbeschilderd laten van delen van de drager en onderwerpen die het Brabants fauvisme tot een succesformule gemaakt hebben. Wouters zien wij dan als het lichtend voorbeeld, Schirren als de verdienstelijke epigoon.
“Eigenlijk is het net andersom,” schokschoudert curator Inga Ross-Schrimpf. “Schirren schildert zijn eerste fauvistische aquarellen in 1906; het zal dan nog jaren duren vooraleer Wouters aan die stijl toe zal zijn. Maar er is nu eenmaal dat denkbeeld dat de carrière van Wouters zich als één rechte lijn stapsgewijs ontwikkeld heeft. Bij Schirren lag dat anders: hij was een zoeker, voortdurend het terrein aftastend. Hij heeft ook vroeger werk vernietigd.” Schirren overleeft Wouters met ruim een kwart eeuw. Het onbestemde beeld dat wij van hem hebben stamt grotendeels uit die latere periode: wazige, vlokkige figuren en de dominantie van dat magisch ultramarijn, ‘le bleu Schirren’.
