Weinig mensen weten dat elke Vlaming vandaag het recht heeft om een wapenschild aan te vragen. Een wapenschild of wapen betekent hier een heraldische afbeelding, een blazoen dat is samengesteld volgens de regels van de heraldiek. Een fraai boek brengt nu voor de allereerste keer de wapens die de Vlaamse Regering verleende tussen 2000 en 2020 samen.
In hun inleiding schetsen Jan Jambon, Minister-President en bevoegd voor onder andere Cultuur, en Matthias Diependaele, bevoegd voor onder andere Onroerend Erfgoed, de noodzaak van een regelgeving. De inleiding door de twee ministers is geen toeval. De wapens zijn immers verleend door de Vlaamse Regering en behoren tot het Onroerend Erfgoed.
De groeiende belangstelling voor heraldiek en de wens van burgers om met een eigen wapen hun identiteit te kunnen bevestigen en die aan het nageslacht door te geven leidde op 3 februari 1998 tot het decreet voor het wapen van privépersonen en instellingen. Op 17 juli 2000 volgden de uitvoeringsbesluiten. Het decreet betreft uitsluitend burgerlijke – in de zin van niet-adellijke – wapens die nu officieel aan privépersonen of aan instellingen verleend of erkend kunnen worden.
In het eerste hoofdstuk, met als titel Beeldspraak, stelt prof. Dr. Luc Duerloo, voorzitter van de Vlaamse Heraldische Raad, dat een wapenschild eigenlijk een idee is. Een idee dat men volgens de regels van de heraldische kunst kan voorstellen in een afbeelding en ook vastleggen in een tekst die men een heraldische beschrijving noemt. “Beeld en tekst zijn omwisselbaar. Wie zich de heraldische taal heeft eigengemaakt, kan een afbeelding zo beschrijven of blazoeneren dat om het even welke heraldisch kunstenaar het perfect kan uitwerken”. De auteur legt uit dat een wapenschild over de generaties heen wordt doorgegeven. Het maakt niet uit of het hierbij om het wapen van een familie, van een lokaal bestuur of van een vereniging gaat.
