De Villa Empain is wellicht de mooiste Art Déco-woning in Brussel. Ze staat op de Rooseveltlaan, in Elsene, omringd door ambassades en andere prestigewoningen, waarbij het huis en het atelier van Adrien Blomme, de architect van onder andere het gebouw van brouwerij Wiels.
Het licht kan doorstromen en weerspiegelen
De bouw van de Villa Empain, naar een ontwerp van Michel Polak, nam bijna vier jaar in beslag. De opdracht kwam van Louis Empain, de jongste zoon van industriemagnaat Edouard Empain, bekend gebleven voor de bouw van de Parijse metro, die in 1929 overleed. Hij liet zijn twee zonen, Jean en Louis, een reusachtig zakenimperium na, met vestigingen in het Verre en Midden Oosten, Congo, Brazilië en Europa. Edouard liet in de omgeving van Cairo een nieuwe stad bouwen, Heliopolis, met een eigen paleisachtige villa in Oosterse stijl (Hindouvilla), en een basiliek, waarin hij begraven werd, net als – veel later- zijn oudste zoon Jean.
Louis Empain erfde, naast zijn deel van het immense fortuin, ook de zin voor architectuur, meer bepaald die van het Bauhaus en het modernisme. In 1930 gaf hij opdracht een grote prestigevilla te bouwen, in een ‘nieuwe’ wijk van Elsene. Het gaat om de wijk waarin de Wereldtentoonstelling van Brussel in 1910 plaatsvond en die daarna geur baniseerd werd. De statige Natiënlaan – een naam die herinnert aan de tentoonstelling – nu Rooseveltlaan liep daar doorheen en was meteen een verlengstuk van de Louisalaan. Louis Empain kocht een perceel aan de Natiënlaan, dat uitgaf op het Terkamerbos.
Hij koos voor een Zwitsers architect, Michel Polak, die in Montreux al wat opdrachten uitgevoerd had in Art-Nouveaustijl. Polak was naar Brussel gekomen op vraag van zakenman en financier Lucien Kaisin, actief in de bouw van topresidenties. Het waren voor die tijd revolutionaire projecten die luxeappartementen verbonden met allerlei diensten, zoals hotelservice, en gemeenschappelijke voorzieningen zoals zwembad en theater. Een voorbeeld daarvan is Résidence Palace, een indrukwekkend gebouw, waar men suites kon huren met 6 tot 29 kamers. Het kreeg later een administratieve functie en delen ervan zijn bewaard in de Europese wijk.
