Van Venus tot vlerk - Bellezza e Bruttezza in Bozar

De discussie over schoonheid is van alle tijden. Denk aan Ovidius' Ars Amatoria, een boek waarin de Romeinse dichter tips gaf aan vrouwen hoe ze het beste voor de dag konden komen, of Giovanni Marinello's Gli ornamenti delle donne over voeding en cosmetica. Boeken zijn vol geschreven over de representatie van schoonheid in de beeldende kunsten. Vanuit een hedendaags perspectief lijkt de vraag wat mooi of lelijk is een kwestie van persoonlijke smaak. Deze tentoonstelling onderzoekt evenwel de slagkracht en de veranderlijkheid van universele idealen. Volgens welke wiskundige wetmatigheden moet een lichaam zijn opgebouwd? Het valt op dat de expo, onder curatorschap Chiara Rabbi Bernard, de historische lijn doortrekt dat vooral vrouwen onderhevig zijn aan normering. 

Drie naakte Venusfiguren verwelkomen ons in de sacrale rust van de eerste zaal. De muren zijn donkerblauw, met botanische motieven in de hoeken. Het licht is gedimd, de werken worden sober geaccentueerd. We treden toe tot een gracieuze drie-eenheid van lichamen die beantwoorden aan het schoonheidsideaal van hun tijd. Centraal op een podium: de prachtige Venus van Menophantos. Ze staat voor een tentoonstellingspaneel met een cirkelvormige uitsnijding, waardoor het lijkt alsof ze een aureool draagt. De combinatie van een driehoek en een cirkel kan verwijzen naar de triquetra, een driehoekige vorm van vervlochten lussen, een Keltische knoop. In de christelijke wereld symboliseert die figuur de Heilige Drievuldigheid en de band tussen het hemelse en het aardse. De drie-eenheid wordt vervolledigd door een schilderij van Jan Gossart links, Venus of Vanitas, en rechts een Venus van Lorenzo di Credi. Dat laatste werk ontlokt aan een groepje Nederlandse bezoekers een geanimeerde discussie over de betekenis van de lengte van de tenen. De Venus blijft er waardig en onbewogen bij.