In het najaar van 2023 keerde het Retabel van Averbode, een Vlaams topstuk, terug naar de abdij van Averbode, de plaats die het in 1874 verliet voor Antwerpen. Het MAS brengt met deze langdurige bruikleen een meester terug naar zijn plek.
Aankomst van het retabel in de Abdij van Averbode (november 2023)
In het najaar van 1873 begeeft een delegatie van het Antwerpse Museum voor Oudheden zich naar de abdij van Averbode om de aankoop van een zestiende-eeuws retabel met de Bewening van Christus te onderzoeken. In januari 1874 beklinkt men de zaak voor 3.500 franken en verhuist het retabel naar Antwerpen. Vanaf dat moment staat het werk bekend als het Retabel van Averbode. 150 jaar later trekt een delegatie van het MAS (Museum aan de Stroom, Antwerpen) naar Averbode om een langdurige terugkeer van het retabel te bespreken. In het najaar van 2023 is de bruikleen een feit en wordt het naar Averbode getransporteerd. Het retabel is terug thuis.
In de vijftiende en de zestiende eeuw staat Antwerpen bekend voor zijn retabels. Ze worden naar heel Europa geëxporteerd, bestemd voor kloosters, gilden, broederschappen en rijke particulieren. Het is een luxeproduct waarrond een zeer lucratieve kunsthandel bestaat.
Het hoeft dus niet te verbazen dat Gerard vander Scaeft, de abt van Averbode, in 1514 een bestelling plaatst in het beeldsnijdersatelier van Jacob van Cothem in de Antwerpse Kammenstraat. De abt wil kwaliteit en schoonheid om de door brand verwoeste abdijkerk opnieuw van devotionele kunstwerken te voorzien.
