Ergens diep verborgen in de gigantische Koninklijke Bibliotheek, die nu de naam KBR draagt, liggen tientallen zwarte mappen vol prenten geduldig te wachten op nieuwsgierige bezoekers en kopers. Als de nieuwe slogan van de KBR ‘Koester de Tijd’ ergens tastbaar wordt, is het hier in de afdeling Chalcografie.
Frans Masereel, Mijn Land, reeks van 100 houtsneden, 1956
COLLECTIE CHALCOGRAFIE, KBR, BRUSSEL
Leen Van Hulst, sinds twee jaar verantwoordelijk voor de afdeling, ontvangt me in de vroegere winkel van de Chalcografie waar de fraaie grote mappen mooi naast elkaar uitgestald liggen. “Chalcografie komt van het Grieks en is een samentrekking van chalcos of koper en graphein of schrijven,” legt ze meteen uit. Dat verwijst naar de dragers die de afdeling bewaart, want in tegenstelling tot een Prentenkabinet verzamelt de Chalcografie geen prenten of tekeningen, maar bewaart ze de drukplaten waarmee de kunstenaars oorspronkelijk gravures, etsen, houtsneden of lino’s drukten
“De Koninklijke Bibliotheek bezit van oudsher een collectie drukplaten, maar de Chalcografie werd pas een autonome dienst in 1930 op aandringen van de socialistische politicus en minister van Kunsten en Wetenschappen Jules Destrée,” vertelt Leen Van Hulst. Destrée trok grote ogen toen in 1928 een rondreizende tentoonstelling van andere Europese Chalcografieën, zoals die van Rome, Parijs en Madrid, halt hield in Brussel. Zijn besluit was snel genomen. België moest ook een eigen afdeling Chalcografie hebben. Als socialist bewonderde hij vermoedelijk ook de mogelijkheid dat mensen zo voor relatief weinig geld een kunstwerk in huis konden halen. Enige Bildungsdrang was hem niet vreemd en het feit dat hij getrouwd was met Marie Danse, de dochter van de bekende graveur Auguste Danse (1829-1929), die zelf ook graveerde, speelde zeker een rol.
Leen Van Hulst: “In het begin in de twintigste eeuw telde de verzameling ongeveer 2.000 gegraveerde platen, maar veel waren beschadigd en weinig aantrekkelijk voor een breed publiek en er was dus nood aan vers materiaal. Men vroeg aan enkele in die tijd gerenommeerde kunstenaars om een aantal werken te verkopen die alle aspecten van het leven in ons land illustreerden”. Uit die periode kan je werken laten drukken van Romain Malfliet (1910-2006), Albert Delstanche (1870-1941), Joseph Barthélemy (1798-1855), Jehan Frison (1888-1961) en Rodolphe Schönberg (1901-1944). Veel van die namen zijn al lang niet meer bekend bij het grote publiek maar dat maakt het grasduinen door de enorme verzameling des te aantrekkelijker.
