Simpele oude parochiekerken, we beschouwen ze te gemakkelijk als vanzelfsprekend. Meestal zien we ze gewoon niet staan. En toch, na het bezoek aan vijf spectaculaire Leuvense gebedshuizen valt de charme van de Sint-Amanduskerk in Erps plots meer op.
Pieter-Jozef Verhaghen, Sint-Donatus, 1785
We betreden een sober, verzorgd interieur met een warme glans op alle houtwerk, een gebouw dat duidelijk wordt gekoesterd. De connectie met de oude Brabantse universiteitsstad is in het koor te vinden. Links en rechts van het altaar hangen twee levensgrote schilderijen van de hand van Pieter-Jozef Verhaghen (1728-1811). De Leuvense meester werd begunstigd door keizerin Maria Theresia en verfraaide onder andere de Abdij van Park en de Sint-Pieterskerk in Leuven. In Erps leverde hij uitstekend werk.
Zijn Sint-Donatus en Sint-Barbara, beide geschilderd in 1785, horen bij elkaar, in kleding, houding en uitstraling. Allebei houden ze een palmtak en een zwaard in de hand. Je zou ze haast gaan beschouwen als een vroegchristelijke broer en zus, al schelen ze toch een paar eeuwen en groeiden ze ver van elkaar op, Donatus mogelijk in Italië en Barbara in Nicomedië, Klein-Azië (Turkije dus).
Aangezien we ons in de Sint-Amanduskerk bevinden, kun je je afvragen waarom Verhaghen geen bestelling kreeg om de heilige Amandus af te beelden. Het antwoord is in het schilderij Sint-Donatus te vinden. Op de achtergrond zie je de bliksem oplichten boven een kerktoren. Dat was de ramp die Erps trof in 1706: de oude parochiekerk brandde af na een blikseminslag en moest volledig herbouwd worden, een project waaraan de rijke inwoners van de gemeente fors bijdroegen. De befaamde architect Laurent-Benoït Dewez werd aangesproken. In het huidige gebouw zijn de zijbeuken nog aan zijn ontwerp te danken.
