In Memoriam: Louise Delanghe

Voor Delanghe was schilderen een manier van denken. Door het schilderkunstige verleden te herinterpreteren, onderzocht ze hoe beelden ons vormen en onze blik kunnen verruimen. Voor haar werken liet ze zich leiden door andere kunstenaars, motieven, ontmoetingen, verblijfsplekken en toevalligheden. Delanghe deconstrueerde kunsthistorische personages en herinterpreteerde ze op eigenzinnige wijze: de boeren van Kazimir Malevich, de vrouwenfiguren van William Bouguereau of Olympia van Édouard Manet. Ze decontextualiseerde hun werk, ontmantelde de esthetiek en koos voor een eigen beeldtaal die het icoon opnieuw vormgeeft: “Ik formuleer een antwoord op het schilderkundige verleden”. Zo positioneerde Delanghe zichzelf tegenover een traditie, terwijl ze ruimte maakte voor hedendaagse gevoeligheden.

Er ontstaat ook een spanning tussen figuratie en abstractie, beïnvloed door haar grafische opleiding. “Ik verdiepte me in zeefdrukken en zocht naar goede combinaties met kleuren en vormen. Dat vormde de basis om na mijn studie de stap naar de schilderkunst te zetten.” Delanghe had een blijvende fascinatie voor geschiedenis. “Ik fantaseer graag over hoe het er vroeger aan toeging. Ik baseer me op wat er bestaat, leer eruit en neem het mee. Ik omarm recycleren: alles wat door een hand gaat, is uniek. Zo is schilderkunst altijd een spiegel van de tijd.”

Uiteindelijk was het Delanghe te doen om iets bij te leren terwijl ze researchte, recyclede en schilderde. “Ik wil steeds beter worden, tot het uiterste gaan. Schilderen is mezelf uitdagen, in de materie duiken en zelfspot tonen. Het geeft voldoening als een werk af is. Misschien leer ik zo mezelf en de wereld begrijpen.”

Delanghe ondermijnde en herdefinieerde het klassieke zelfportret: ze schilderde geen spiegel, noch een weergave van een ego. Haar lichaam zette ze in voor een gedeeld gevoel, een fluïde identiteit, een visueel dagboek van haar innerlijk leven. De kracht van haar zelfportretten gaat niet uit van dramatische expressie, maar van ingehouden emotie, als een soort van gefluisterde melancholie. Het zijn portretten die uitnodigen tot collectieve introspectie.

Met zichtbare penseelstreken en lagen, soms ruw en dik, dan weer verfijnd, zette ze een emotioneel landschap neer. Het dominante zwart zorgt daarbij voor psychologische diepte en innerlijke spanning. De genummerde titels (Face Fig. 1–7) verwijzen naar haar zelfonderzoek, een systematiek die contrasteert met de emotionele inhoud.

Haar zelfportretten zijn opgebouwd uit fragmenten van haar eigen gezicht in combinatie met abstracte vlakken, lineaire structuren en kostumering. Blik, houding en achtergrond lijken uit diverse registers te komen. Delanghe schilderde zichzelf als een samengestelde identiteit: een verzameling indrukken, herinneringen en rollen. Identiteit is een constructie, iets wat voortdurend verschuift.

“Ik bestudeerde de zelfportretten van Rembrandt en wilde mezelf ook in een kostuum afbeelden.” Net zoals hij gebruikte ze speelse ironie en zelfspot. Dat laatste zelfportret, Face Fig. 7 (Leon Spilliaertstraat), voelt aan als een captatie van haar innerlijke gemoedstoestand. De titel verwijst expliciet naar de straat waar ze woonde, met de letterlijke en vormelijke link met Spilliaert, bekend om zijn introspectieve zelfportretten. Wat op het eerste gezicht een mantel lijkt, is eerder een samengesteld, decoratief motief. De bloemenkrans roept dan weer associaties op van klassieke portretkunst en folklore, terwijl die functioneert als een zachte, beschermende helm. De bloemen maken haar figuur tijdloos en universeel, een archetype van introspectie en kwetsbaarheid.

Delanghe wilde onderzoeken hoe haar werk zich in een trager tempo kon ontwikkelen: “Uit de talrijke ontmoetingen en de vele plekken waar ik verbleef, putte ik veel kracht. Maar de intensiteit en snelheid waarmee ik de voorbije acht jaar gewerkt heb, deden me op mijn limieten botsen. Je moet ook een rustpunt kennen. Ik voel me nu op een punt waar alle wegen openliggen. De tijd zal uitwijzen wat mijn volgende stap wordt.”

Het bovenstaande waren de woorden van een kunstenaar in volle ontplooiing, met een verlangen naar verdieping. Tijdens ons laatste contact liet Delanghe weten zich goed te kunnen vinden in de neergeschreven neerslag van onze ontmoeting. Louise Delanghe laat een knap en gelaagd oeuvre na waarin haar speelse en kritische blik voortleven.