A. Sallaert - De Ommegang van Brussel in 1615

De stoet der gilden defileert op de Grote Markt met als achtergrond het Broodhuis. Hier kunnen we goed zien hoe de Brusselse Grote Markt die door de beschieting van de Fransen in 1695 bijna gans vernield werd, er toen uitzag. De weergave van de stoet in een slingerbeweging is een procédé dat later in de volksprenten veel navolging gekend heeft. De optocht vertrekt links boven en slingert zich in vier bochten over het plein. Naast uitbeelding van de gewapende gilden, zelf voorafgegaan door hun vaandels, treffen wij ook de speelse voorstellingen aan van hun respectievelijke patroonheiligen: reminiscenties aan de vroegere liturgische spelen. Bijna alle opstappenden dragen een buks.

Beneden trekt de gilde van de Grote Kruisboog voorbij met aan haar hoofd het Bourgondisch vaandel. Volgt daarop (op de tweede rij) de St. Jorisgilde waarvan de banier gevoerd wordt door een ruiter in St. Joriskledij. Voor hem uit wordt de draak gedragen die geleid wordt door een maagd. De ganse derde rij is gewijd aan deze gilde. In de laatste slinger stappen de Schermers op. Zij zijn vergezeld van St. Michiel die een duel met de duivel uitvecht. Verder zien wij St. Christoffel begeleid door een kluizenaar met een lantaarn; hij is de patroon van de Kolveniers.

Het belang van dit schilderij is zeker niet te zoeken in zijn artistieke kwaliteiten - qua coloriet kan het de vergelijking met het werk van D. van Alsloot niet doorstaan - maar wel in het sociologische aspect. Het geeft ons een kijk op de feestviering in de zeventiende eeuw waarbij het anders zo gewraakte klasseverschil aan kant werd gezet, op de waardigheid en de rol die de gilden en ambachten speelden in het openbare leven, op de populariteit van de voor ons naïeve voorstelling van wonderdieren en allegoriën.