George Minne - St. Jan-Baptist

Met deze woorden besloot Gust Vermeylen zijn 'Nota over de pleisterbeelden van George Minne', vele jaren geleden. En nu nog zijn deze woorden de synthese van een belangrijke periode in de loopbaan van de beeldhouwer.

St. Jan-Baptist dagtekent uit 1895. George Minne is nog geen dertig, en drie jaar gehuwd. Pas te Brussel gevestigd, werkt hij met ijver aan de Academie onder leiding van Charles van der Stappen, leraar van de beeldhouwklas. Zoon van een architect, was Minne al vroeg vertrouwd met de begrippen van evenwicht, structuur en soliditeit. Voor zijn vader stond het trouwens als een paal boven water dat zijn zoon ook architect zou worden. En zoals veel kunstenaars heeft George Minne ondervonden wat het kost om tegen vaders wil in te gaan. Aan tegenkantingen, kritiek en sarcasmen ontbrak het niet. Hoewel een van zijn leraars aan de Academie te Gent eens uitriep: 'De Antichrist is in huis', bleef hij volhouden.

Het voorgestelde werk van George Minne is een van de werken waarin de plastiek het best zijn ascetisme uitdrukt. Het is een vertolking van het menselijk vernuft dat tracht Gods geheimen te doorpeilen. De smalle figuur van de geknielde heilige leunt enigszins tegen een zwaar perkament waarop staat: 'Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes' (Er werd een mens door God gezonden, wiens naam Johannes was).

De houding van Johannes geeft de geest aan van het werk: de man die boete en nederigheid preekte, is op de knieën gezonken in verbijstering en angst voor de geweldige zending die hem werd opgedragen. Zijn lichaam is zo verteerd door wegbijtende versterving dat het mouwloze, recht neerhangende kleed geen lichaam meer lijkt te omhullen.

In 1895, toen dit werk gemaakt werd, kon niemand vermoeden welke eindeloze ellende onze tijd zou overhoop zetten. In het koortsachtig tumult uit het begin van onze eeuw bleef Minne met dezelfde vurigheid tekenen en beeldhouwen, 'vergeten in een dorpje in Vlaanderen', nl. te St.-Martens-Latem. Enkele jaren later vinden wij daar naast Minne een groep jonge kunstenaars zoals Binus van den Abeele, Valerius de Saedeleer, Karel en Gustaaf Van de Woestijne, en later Servaes, Permeke, Van den Berghe, Gust De Smet e.a. Wat men de 'Latemse School' heeft geheten was in feite alleen een groep vrienden, kunstenaars en kunstliefhebbers, die te Latem kalmte en natuurschoon hadden gevonden.

Tijdens de eerste wereldoorlog verbleef Minne in Wales (Engeland). Het waren jaren van voortdurende kwelling en angst om zijn zonen aan het IJzerfront.

Honderden tekeningen, steeds 'Moeder en Kind', getuigen van de diepe indruk die de oorlog op hem maakte. Terug te St-Martens-Latem gevestigd, werd zijn kunst steeds voller, harmonischer. Hij bleef nochtans die sereniteit en soberheid van stijl behouden die zijn werk zo scherp zouden kenmerken. De tweede wereldoorlog was voor zijn verfijnde geest een brutale slag. Zijn werklust en gezondheid leden er hard onder, zodat veel figuren onvoltooid gebleven waren toen hij op 18 februari 1941 overleed.

George Minne blijft een kunstenaar wiens werk ons meer zal aangrijpen naarmate wij beter aanvoelen hoe volledig het evenwicht is tussen de zuivere inspiratie en de krachtige plastische uitbeelding ervan.