Koloniën van Weldadigheid - Twee eeuwen Wortel en Merksplas

1993 was ook het begin van een nieuwe tijd voor de oude Koloniën. Na fel protest tegen de dreigende verkoop wordt in 1997 Stichting Kempens Landschap opgericht. Doel: Wortel- en Merksplas-Kolonie in gemeenschapshanden houden, en vooral: samen met een consortium van partners een nieuwe holistische toekomstvisie voor het gebied uittekenen en waarmaken, onder het motto ‘behoud door ontwikkeling’.

In sommige opzichten lijkt de grote uitdaging die hier sindsdien wordt aangegaan op wat de Maatschappij van Weldadigheid begin negentiende eeuw beoogde: de plek verbeteren en herbestemmen, er een eenheid van maken, maatschappelijke baten tot stand brengen (nu natuurontwikkeling, recreatie, regeneratief toerisme), werkgelegenheid scheppen, publiek-privaat samenwerken…

En opnieuw is er internationale waardering: sinds 2021 maakt Wortel-Kolonie samen met drie Nederlandse zusterkolonies deel uit van de prestigieuze UNESCOWerelderfgoedlijst, als allereerste cultureel landschap in België. De hoop is dat in de toekomst ook Merksplas-Kolonie die eer krijgt. Hoe dan ook, de twee Koloniën vormen een uniek geheel.

De Koloniën van Weldadigheid en hun erfgoed – landschappelijk, onroerend, roerend en immaterieel – zijn samen de uitzonderlijke getuigen van een grootschalig maatschappelijk experiment uit de negentiende eeuw. Ze zijn het internationale voorbeeld van het destijds baanbrekende model van een landbouwkolonie voor armoedebestrijding.