Tentoonstellingen zijn al voor de tweede keer een hele poos niet toegankelijk voor publiek. Toch starten er in deze onzekere periode nog nieuwe galeries en kunstruimtes. Gedurfd? Voor de oprichters is het eerder uit noodzaak en de pandemie versterkt die vaak nog. Opvallend is dat het merendeel niet zomaar commerciële galeries zijn. Er is behoefte aan andere invulling.

Zaalzicht Chapter One: Scripted Truths, 2020

Zaalzicht Chapter One: Scripted Truths, 2020

Artistieke oeuvres en verhalen

De meeste nieuwe initiatieven profileren zich als galerie. In de loop van januari 2021 starten Sofie Dederen en Wim Viaene met Otty Park. “In het commerciële circuit missen we begeleiding van kunstenaars in het zoeken naar alternatieve financieringsbronnen en strategisch denken om hun artistieke plannen te realiseren,” aldus Dederen. “Daarnaast voelen we bij veel kunstenaars nood om in dialoog te gaan over de ontwikkeling en het verloop van hun carrière, los van marktgedreven uitgangspunten.” Otty Park vertegenwoordigt kunstenaars met bijzondere praktijken, die veelal discipline overschrijdend werken. Adrien Tirtiaux maakt grote architecturale installaties en Maika Garnica soundperformances en keramieken objecten. Els Dietvorst realiseert maatschappelijk geëngageerde videowerken en installaties. Benny Van den Meulengracht-Vrancx ontwikkelt zijn werken op basis van spelregels en omgangsvormen uit de virtuele wereld en nieuwe media. Otty Park werkt aan een duurzame relatie met kunstenaars die op eigen tempo hun oeuvre ontwikkelen. “We geloven in een grotere, artistieke differentiatie in het aanbod van kunstwerken voor mensen die nieuwsgierig zijn naar nieuwere, artistieke oeuvres en verhalen.”

FRED&FERRY Gallery, een samenwerking tussen Frederik Vergaert en Ferry Saris, kiest voor kunstenaars met wie ze al langer een goede relatie hebben. Dat zorgt voor een gevarieerd aanbod, onder meer schilderkunst, installaties, sculpturen en videokunst. “Onze winst investeren we graag in de kunstenaars,” duidt Vergaert. “Hoe kunnen we een kunstenaar helpen?” Ze bieden jonge kunstenaars, zoals Antoine Waterkeyn een opstart of helpen anderen met een nieuwe fase in hun oeuvre. Nu tonen ze kinetische installaties van Zoro Feigl. Hij heeft in België nog geen platform, maar wordt in Nederland op handen gedragen. Naast de acht kunstenaars die ze vertegenwoordigen, zijn er ook geassocieerde kunstenaars die randinitiatieven voorzien. Toon Leën toont met Kabinet van het onschuldige oog om de zes weken een nieuw videowerk. Winnie Claessens bouwt elke tentoonstelling na op schaal. Geluidskunstenares Lydia Hannah doet een jaar lang akoestische experimenten in de tentoonstellingsruimtes. FRED&FERRY heeft op zijn website een jukebox. Kunstenaars die betrokken zijn bij de galerie maken een eigen playlist. We leren ze op een andere manier kennen.

Zoro Feigl, Swell, 2020

Zoro Feigl, Swell, 2020

Nomadisch

Dome Wood en Sam Steverlynck kiezen voor een model waar niet de kunstmarkt, maar de kunstbeleving centraal staat. The Agprognostic Temple is een nomadische kunstruimte met een totaalconcept. Ze kiezen voor een witte modulaire tempelarchitectuur met in het midden The Cube of the Unknown. Deze zwarte kubus bevat bij iedere tentoonstelling een sleutelwerk, wat ze op de laatste dag ceremonieel onthullen. Wie financieel steunt, mag deelnemen aan een geheim inwijdingsritueel. Een bezoek aan The Agprognostic Temple is een ervaring die meerdere zintuigen aanspreekt. Mystiek, spiritualiteit en esoterie staan centraal. Tijdens de eerste  tentoonstelling toonden ze onder andere sculpturen van Filip Vervaet, een videowerk van Shana Moulton, een soundscape van Lou Touchard en een wierookbrander van Benjamin Husson. Ricardo Brey onthulde een sculptuur in de kubus. Daarna brachten ze een fotoreeks van Nicolas Provost met straatfotografie uit New York. “Het zijn vaak kunstenaars die een zijspoor van hun oeuvre presenteren,” vertelt Steverlynck. “Je herkent hun stijl, maar het past binnen ons verhaal.” Eén met eigen regels? “We draaien niet mee in een mallemolen van overproductie, werken op ons eigen ritme en sluiten geen compromissen. We willen onszelf en de kijker blijven verrassen.”

Newchild Gallery Links: Tesfaye Urgessa, Wash mitts, olieverf op doek, 2018- Jean Prouvé, ‘Semi-metal’ stoel, model nr. 305, ca. 1950- Serge Mouille, tafellamp, ca. 1953 - Jean Prouvé, Compas, cafeteriatafel, model nr. 512, ca. 1953 - Rechts: Brittney Leeanne Williams, Barren and Pregnant with Grief, olieverf op doek, 2020

Newchild Gallery Links: Tesfaye Urgessa, Wash mitts, olieverf op doek, 2018- Jean Prouvé, ‘Semi-metal’ stoel, model nr. 305, ca. 1950- Serge Mouille, tafellamp, ca. 1953 - Jean Prouvé, Compas, cafeteriatafel, model nr. 512, ca. 1953 - Rechts: Brittney Leeanne Williams, Barren and Pregnant with Grief, olieverf op doek, 2020

Dialoog

ZEIT Gallery stapt af van de white cube en kiest voor een negentiende-eeuws pand. De eerste kamer is klassiek en communiceert met de straatkant, de twee achterste ruimtes zijn moderner en grenzen aan een tuin. “Ik verzamel al van jongs af aan hoofdzakelijk naoorlogse abstracte kunst,” zegt Luc Franken. “De afgelopen tien jaar heb ik interesse in hedendaagse kunst. Het opzet van de galerie is die twee met elkaar verbinden. Ik vertrek van een thema of breng een dialoog tussen een naoorlogse en hedendaagse kunstenaar tot stand. Een kunstenaar kan ook een keuze maken uit mijn collectie.” Zijn verzameling bevat voornamelijk schilderkunst en grafiek. De hedendaagse kunstenaars tonen uiteenlopende media. In de eerste tentoonstelling toont hij Jo Delahaut in combinatie met werken uit neon, plexiglas en collages van Filip Collin. Rond de feestdagen organiseert ZEIT een korte tentoonstelling Blanco met uitsluitend witte werken. Daarna volgt 70x7, waarbij 1970 in de kijker staat. Zeven jonge kunstenaars tonen een werk dat refereert aan dat jaartal en gaan in dialoog met het werk van onder meer Guy Vandenbranden, Cel Overberghe, Geneviève Claisse en Thomas Lenk.

Beeldende kunst, architectuur en design verenigen is het opzet van Newchild Gallery. Het is een samenwerking tussen Sarah Vanwelden, Noah Chandler en Diego Castaño. Zij kiezen voor een sfeervolle galerieruimte ontworpen door Chandler. De huidige tentoonstelling Ma’ Was Heavy gaat over een persoonlijke reis door menselijke trauma’s. “We vertrekken telkens van een thema, selecteren passende kunstenaars en tonen ze in een inspirerende omgeving,” duidt Vanwelden. “Het zijn groepstentoonstellingen omdat we van de dialoog tussen kunstenaars houden.” Ze kiezen kunstenaars die in België of Europa nog niet tentoongesteld hebben. Eerder toonden ze Yoo Geun-Taek uit Zuid-Korea. Hij is in Azië heel bekend, maar heeft in Europa slechts één keer in Zwitserland tentoongesteld. Nu brengen ze de Ethiopische kunstenaar Tesfaye Urgessa en Brittney Leeanne Williams en Caleb Hahne, twee opkomende kunstenaars uit Amerika, die voor het eerst in Europa exposeren. “We tonen vooral schilderkunst, maar ook sculpturen. Verder staan we open voor samenwerkingen en het brengen van diverse media uit verschillende tijdperken. Momenteel exposeren we een aantal designstukken van galerie Dobrinka Salzman in New York. Volgend jaar staat er een samenwerking gepland om tekeningen van oude meesters te tonen.”

Zicht op de tuinkamer van galerie ZEIT met het voor die ruimte gecreëerde neonwerk Embrace en tegen de bakstenen muur achteraan Beuk, beide van Filip Collin

Zicht op de tuinkamer van galerie ZEIT met het voor die ruimte gecreëerde neonwerk Embrace en tegen de bakstenen muur achteraan Beuk, beide van Filip Collin

Uitbreiding

In 2021 plant Nino Mier Gallery een nieuwe vestiging in Brussel te openen. Hij heeft intussen drie galeries in Los Angeles en een kunstenaarsresidentie in Keulen. Zijn programma bestaat overwegend uit schilderkunst met af en toe sculpturen of fotografie. Mier vertegenwoordigt nationaal, internationale, jonge en gevestigde kunstenaars en heeft een zwak voor Duitse kunst.

Jaqueline Martins opende in 2011 een galerie in São Paulo. Haar missie was om het oeuvre van Braziliaanse kunstenaars die onterecht vergeten of onbekend waren, zichtbaarheid te geven. Haar uitvoerig onderzoek brengt een interessante generatie kunstenaars aan het licht. Ze maken kunst in moeilijke omstandigheden ten gevolge van de militaire dictatuur van 1964 tot 1985. Het gaat om kunstenaars zoals Hudinilson Júnior, Letícia Parente, Rafael França en Regina Vater. Hun werk was toen bekend en is belangrijk op het gebied van videokunst, performance en Xerox-kunst. Intellectueel en politiek verzet staan daarin centraal. De herontdekking van deze generatie is een succes. Martins vestigt zich als een toonaangevende galerie in Brazilië. Door de pandemie zijn er geen fysieke kunstbeurzen, dus kan ze haar relaties met Europese klanten en curatoren moeilijk onderhouden. Daarom opent ze een nieuwe vestiging in Brussel met werk van Hudinilson Júnior. Hij was een pionier in Xerox-kunst en maakte fotokopies waarin het mannelijke lichaam van hemzelf en vrienden centraal staat.

Er zijn tal van nieuwe plekken met een gevarieerd aanbod aan kunst en veelbelovende benaderingen. We kunnen niet wachten om alles terug te bezichtigen. Gelukkig is een aantal galeries te bezoeken na afspraak.

Tentoonstelling

  • FRED&FERRY Gallery, Zoro Feigl, Sea-Change, tot 31 januari 2021, Leopoldplaats 12, Antwerpen, open van donderdag-zaterdag van 13 tot 18 uur
  • Jaqueline Martins Gallery, Hudinilson Jr. tot 9 januari 2021, Wolstraat 14, Brussel, open dinsdag-vrijdag van 11 tot 19 uur, zaterdag van 14 tot 19 uur
  • Newchild Gallery, Brittney Leeanne Williams, Caleb Hahne en Tesfaye Urgessa, Ma’ Was Heavy, tot 13 februari 2021, Geuzenstraat 16, Antwerpen, open vrijdag en zaterdag van 13 tot 19 uur en op afspraak tijdens avonden en in het weekend
  • Nino Mier Gallery, Ernest Allardstraat 25, Brussel, www.miergallery.com – Otty park, Lieux de papier, Adrien Tirtiaux & Jef Geys, van 21 januari tot 7 maart 2021, Laar 54, 2140 Antwerpen, open donderdag-zaterdag van 14 tot 19 uur
  • The Agprognostic Temple, nieuwe locatie en datum zijn gepland in het voorjaar
  • ZEIT Gallery, Blanco, van 14 december 2020 tot 16 januari 2021 en 70x7 van 22 januari tot 7 maart 2021, Stanleystraat 16, 2018 Antwerpen, open donderdag-zaterdag van 14 tot 19 uur

Download hier de pdf

Een andere dynamiek