Henri Van Cutsem

Doornik bezit niet alleen de meest merkwaardige kathedraal van het land. Op loopafstand vindt u het meest originele museumgebouw uit de voorbije eeuw. Het werk van een toparchitect voor een topcollectie.
Victor Horta ontwierp het gebouw in opdracht van Henri Van Cutsem (1839-1904) die toen de belangrijkste particuliere kunstverzameling in ons land bezat. Zijn eerste aankopen betreffen kunstenaars die toen nog helemaal niet beroemd waren, zoals Henri de Braekeleer en even later ook Coosemans, David Oyens en Charles Degroux. Men kan alleen maar vaststellen dat Van Cutsem, zonder enige raadgever of expert, er in slaagde de goede namen er uit te pikken. En hij bleef dat doen. Het is geen toeval dat hij later tot de allereerste kopers van Manet, Seurat en Van Gogh behoort. Hij kocht ook Monet en Zuloaga. Niemand deed hem dat op het einde van de negentiende eeuw in ons land na. Voor wat het impressionisme betreft, gaat de voorkeur van Van Cutsem uit naar het Franse origineel. Uitzonderlijk is dat de aankoop van een schilderij samen ging met die van tientallen tekeningen (in het geval van Ensor maar liefst 50).
Na het overlijden van Henri Van Cutsem in 1904 kwam de collectie terecht in het nieuw gebouwde museum te Doornik, volgens de plannen van Horta. Het is wellicht het grootste voorbeeld van kunstmecenaat in de geschiedenis van België. Vandaag zijn er concrete plannen voor een uitbreiding van het museum met een aanpalende nieuwbouw, in het raam van de voorbereiding van Bergen, Culturele Hoofdstad van Europa in 2015.