De Mindere Franciscus Museum

Wat mogen wij verwachten in het museum van een orde dat armoede tot een ware deugd heeft verheven? Iets over de historische figuur van Franciscus van Assisi (1182-1226) en ook informatie over een bedelorde, wellicht. Hoe maak je uit dit gegeven een geheel dat het publiek van de eenen¬twintigste eeuw kan boeien?
Uit de toelichting vanconservator Engelbosch blijkt dat het museum een aantal doelstellingen consequent nastreeft. “Het Museum Vlaamse Minderbroeders beheert en ont¬sluit het franciscaans erfgoed in Vlaanderen. Dit slaat dus zowel op het materieel als op het immaterieel erfgoed. An¬derzijds, en dat is even belangrijk, wil het de belangstelling levendig houden voor het gedachtegoed van Franciscus, met de klemtoon op de actualiteit ervan.”
Om Franciscus draait het allemaal, een logisch uitgangs¬punt voor het bezoek. Zijn levensloop wordt weergegeven aan de hand van het beste stripverhaal dat ooit over hem gemaakt werd, met name de fresco’s uit de kerk te Assisi, met Giotto in de rol van meester-verteller. Grote borden rijgen de episodes aan elkaar in een spiraalvormige bewe¬ging; de bezoeker verlaat de kern van de spiraal via een omgekeerde beweging en in dit tweede luik maakt hij ken¬nis met de spirituele boodschap van Francisus. Het valt mij op dat alle informatie op zeer bevattelijke wijze en niet belerend gebracht wordt. Zo blijkt dat het personage zelf tot de verbeelding blijft spreken, ook als bezielde voor¬beeldfiguur. Eenvoud,vrijwillige armoede en onschuld, een ongecompliceerde blijmoedigheid en, niet te vergeten, solidariteit zonder voorbehoud: het zijn eigenschappen die ontwapenen en sympathie opwekken. Franciscus gaf aan devotie een bijkomende volkse dimensie, door bij¬voorbeeld het kerstverhaal aanschouwelijk voor te stellen. Franciscus is inderdaad de uitvinder van het kerststalletje om in kerken en huiskamers op te stellen. Aan hem dan¬ken wij dus de kerstsfeer, al kon hij consumptiegerichte uitwassen als de hedendaagse kerstmarkten niet hebben voorzien. De man die tot de vogels preekte en het Zonne¬lied dichtte, koesterde een oprechte liefde voor de natuur.